han

Thân thiện

Cái nồi này đã bị han rồi.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Một loài cây: Loài cây thuộc họ song tử diệp, lá có lông, nếu chạm vào sẽ gây cảm giác ngứa và rát da.

2. Động từ:

   • Hỏi, hỏi thăm: (Từ cổ, ít dùng trong hiện đại) Hành động hỏi han, thăm hỏi ai đó.

3. Tính từ:

   • Bị gỉ, bị oxi hóa: Trạng thái của kim loại, đặc biệt là sắt, khi tiếp xúc lâu với không khí ẩm tạo thành lớp gỉ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Đi rừng phải tránh lá han. (Đi rừng phải tránh lá cây han.)
  • Tay anh ấy nổi mẩn đỏ vì vô tình chạm phải han. (Tay anh ấy nổi mẩn đỏ vì vô tình chạm phải cây han.)

• Động từ:

  • Ông lão han thăm sức khỏe của láng giềng. (Ông lão hỏi thăm sức khỏe của láng giềng.)
  • "Có ai han hỏi, chớ đãi đằng" (Nguyễn Trãi). ("Có ai hỏi han, chớ đãi đằng".)

• Tính từ:

  • Cái đinh sắt để ngoài trời đã han hết. (Cái đinh sắt để ngoài trời đã gỉ hết.)
  • Màu xanh han của đồng thau. (Màu xanh gỉ của đồng thau.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "han gỉ": Cụm từ nhấn mạnh trạng thái bị gỉ sét.

  • Chiếc xe đạp cũ để lâu ngày đã han gỉ khắp nơi. (Chiếc xe đạp cũ để lâu ngày đã gỉ sét khắp nơi.)

• "hỏi han": (Từ ghép thông dụng) Chỉ hành động thăm hỏi, quan tâm.

  • Mọi người đến hỏi han và động viên gia đình. (Mọi người đến thăm hỏi và động viên gia đình.)

Biến thể và từ gần giống

• Han gỉ (cụm tính từ): Bị gỉ sét hoàn toàn.
• Hỏi han (động từ): Thăm hỏi, hỏi thăm (từ ghép phổ biến, trong đó "han" giữ nghĩa cổ).

Từ đồng nghĩa

• Với nghĩa động từ (hỏi): Hỏi thăm, thăm hỏi, hỏi chuyện.
• Với nghĩa tính từ (gỉ): Gỉ sét, oxi hóa, rỉ sét.

Các cụm từ liên quan

• Bị han: Rơi vào trạng thái bị gỉ.

  • Dao không lau khô dễ bị han. (Dao không lau khô dễ bị gỉ.)

• Lên han: Bắt đầu xuất hiện lớp gỉ.

  • Mặt kim loại đã bắt đầu lên han. (Mặt kim loại đã bắt đầu lên gỉ.)

Thành ngữ liên quan

• Ngứa như sờ phải lá han: Thành ngữ ví von cảm giác ngứa ngáy, khó chịu dữ dội.
  • Bị muỗi đốt, ngứa như sờ phải lá han. (Bị muỗi đốt, ngứa kinh khủng.)

Học thuật

1. 1 dt (thực) Loài cây song tử diệp, lá có lông, hễ chạm phải là sinh ra ngứa và rát: Bị ngứa như sờ phải lá han.
2. 2 đgt Như Hỏi (cũ): Thấy có ai han, chớ đãi đằng (NgTrãi); Trước xe lời lả han chào (K).
3. 3 tt Bị gỉ: Cái nồi này han rồi.