hạn

Thân thiện

Một cánh đồng khô nứt nẻ vì hạn hán kéo dài.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Tình trạng thiếu nước nghiêm trọng do nắng lâu, không có mưa: Chỉ hiện tượng thời tiết cực đoan, gây khô hạn.
   • Chừng mực, giới hạn đã được ấn định: Chỉ một mức độ, phạm vi nhất định không được vượt quá.
   • Thời gian đã được ấn định, thời hạn: Chỉ một khoảng thời gian cụ thể được quy định để hoàn thành việc gì đó.
   • Điều không may, rủi ro xảy ra (thường dùng trong một số ngữ cảnh nhất định): Chỉ một sự việc xui xẻo, tai ương.

2. Động từ:

   • Ấn định, quy định một thời gian nhất định: Hành động đặt ra một khoảng thời gian cụ thể để thực hiện.

3. Tính từ:

   • Không may, xui xẻo (thường dùng trong một số thành ngữ): Mô tả tình trạng gặp điều rủi ro.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa thiếu nước):

  • Năm nay, miền Trung phải hứng chịu một đợt hạn kéo dài.
  • Người nông dân lo lắng vì hạn hán có thể làm mất mùa.

• Danh từ (nghĩa giới hạn):

  • Mọi sự trên đời đều có hạn của nó.
  • Anh ấy tiêu tiền không biết hạn mức.

• Danh từ (nghĩa thời hạn):

  • Công trình phải được hoàn thành trước hạn.
  • Anh ấy đã nộp bài luận đúng hạn chót.

• Danh từ (nghĩa rủi ro):

  • Xe tôi giữa đường gặp hạn, hỏng máy giữa trời nắng gắt.

• Động từ:

  • Giám đốc hạn cho anh ba ngày để hoàn thành báo cáo.
  • Luật pháp hạn mức xử phạt cho loại vi phạm này.

• Tính từ:

  • Tháng này của anh ta hạn lắm, làm gì cũng gặp trắc trở.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Trong hạn" / "Ngoài hạn": Dùng để chỉ việc còn trong thời gian quy định hoặc đã quá thời gian quy định.

  • Sản phẩm này vẫn còn trong hạn sử dụng.
  • Đơn đăng ký đã nộp ngoài hạn nên không được chấp nhận.

• "Hạn hán": Cụm từ kép chỉ tình trạng khô hạn nghiêm trọng kéo dài.

  • Biến đổi khí hậu khiến tình trạng hạn hán xảy ra thường xuyên hơn.

Biến thể và từ liên quan

• Hạn hán (danh từ): Tình trạng thiếu nước trầm trọng và kéo dài.
• Hạn chế (động từ/danh từ): Đặt ra giới hạn; sự giới hạn.
• Hạn định (động từ): Quy định rõ ràng về mức độ hoặc thời gian.
• Hạn mức (danh từ): Mức giới hạn cụ thể được cho phép.
• Hạn kỳ (danh từ): Kỳ hạn, thời hạn cụ thể.
• Vô hạn (tính từ): Không có giới hạn.
• Hữu hạn (tính từ): Có giới hạn.

Từ đồng nghĩa & gần nghĩa

• Nghĩa thiếu nước: Khô hạn, nắng hạn.
• Nghĩa giới hạn: Giới hạn, chừng mực, mức.
• Nghĩa thời hạn: Kỳ hạn, thời kỳ, deadline (từ mượn).
• Nghĩa rủi ro: Vận hạn, rủi ro, tai ương.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Hạn gặp mưa rào": Chỉ việc gặp may mắn, giải quyết được khó khăn đúng lúc (như cánh đồng khô hạn gặp mưa).
• "Trông con như hạn mong mưa" / "Trông như hạn mong rào": Trông ngóng, mong chờ tha thiết.
• "Năm xung tháng hạn": Chỉ một khoảng thời gian gặp nhiều điều xui xẻo, không may mắn.
• "Có hạn": Có mức độ, biết điều.
  • Con người ta sống ở đời phải biết có hạn.

Học thuật

1. 1 dt Tình trạng thiếu nước do nắng lâu, không có mưa: Trông con như hạn mong rào (tng); Nhân dân chống hạn.
2. 2 dt 1. Chừng mực đã ấn định: Tiêu tiền có hạn 2. Thời gian đã ấn định: Làm cầu xong trước hạn.
3. đgt Cho một thời gian nhất định: năm ngày phải làm xong sổ sách.
4. 3 dt Điều không may xảy ra: Chẳng may gặp hạn.
5. tt Không may: Năm xung tháng (tng).