khóm

Thân thiện

Một khóm hoa cúc vàng nở rộ trong vườn.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Cụm cây mọc liền nhau, thành một khối: Chỉ một nhóm cây, thường cùng loài, mọc sát nhau, tạo thành một đám hoặc một bụi.
   • Tập hợp một số nhà ở gần nhau: (Thường dùng trong phương ngữ, đặc biệt ở miền Nam) Chỉ một cụm nhà, một xóm nhỏ trong một khu vực.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (cụm cây):

  • Trước sân nhà bà ngoại có một khóm hoa hồng rất đẹp.
  • Chim sâu nhảy nhót trong khóm tre xanh.
  • "Ngày vắng, chim kêu cuối khóm hoa." (Nguyễn Trãi)

• Danh từ (cụm nhà):

  • Nhà tôi nằm trong khóm 4 của khu phố.
  • Vào trong khóm, hỏi thăm nhà thầy giáo.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Khóm" thường gợi lên hình ảnh một tập hợp nhỏ, gần gũi và có ranh giới tương đối rõ so với xung quanh.
• Trong văn chương, "khóm" thường được dùng để tả cảnh thiên nhiên một cách gần gũi, thân mật, tạo cảm giác ấm cúng.

Biến thể và từ gần giống

• Bụi: Cũng chỉ cụm cây mọc liền nhau, nhưng thường rậm rạp và hoang dã hơn "khóm".
• Cụm: Từ tổng quát hơn, có thể chỉ tập hợp của nhiều thứ (cụm đảo, cụm từ), không chỉ riêng cây cối.
• Xóm: Từ phổ biến hơn để chỉ một cụm dân cư nhỏ, trong khi "khóm" (nghĩa cụm nhà) mang sắc thái địa phương.

Từ đồng nghĩa

• Đám: (dùng cho cụm cây) Chỉ một nhóm cây mọc tập trung.
• Nhóm: Từ chung, có thể thay thế trong một số ngữ cảnh về tập hợp nhỏ.

Lưu ý về từ đồng âm

• Khóm (trong bài này) khác với từ "khóm" chỉ quả dứa (thơm) trong phương ngữ miền Nam. Đây là hai từ đồng âm nhưng khác nghĩa hoàn toàn.
  • Ví dụ: Mua một trái khóm (dứa) về làm nước ép. (Nghĩa này không thuộc phạm vi giải thích của mục từ hiện tại).

Học thuật

1. 1 dt Cụm cây mọc liền nhau: Khóm cúc; Khóm trúc; Ngày vắng, chim kêu cuối khóm hoa (NgTrãi).
2. 2 dt Tập hợp một số nhà: Vào trong khóm, hỏi thăm nhà thầy giáo.