Định nghĩa

1. Tính từ (cũ):
   • (Thuyền, xe chở) đầy và nặng đến mức chìm sâu xuống: Dùng để miêu tả trạng thái chở quá tải, khiến phương tiện như thuyền bị chìm xuống sát mép nước.
   • Quá nhiều, vượt quá mức cần thiết: Chỉ số lượng hoặc mức độ dư thừa, đầy ắp một cách thái quá.
   • Vừa khít, vừa vặn, đúng với yêu cầu một cách chính xác: Diễn tả sự vừa vặn, phù hợp hoàn hảo.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa "đầy và nặng":

  • "Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm" (Nguyễn Đình Chiểu). (Chở bao nhiêu đạo đức, thuyền cũng không chìm nặng).
  • Con thuyền chở hàng khẳm nước. (Con thuyền chở hàng nặng đến mức mạn thuyền gần sát mặt nước.)

• Nghĩa "quá nhiều":

  • Ăn no khẳm. (Ăn no căng bụng.)
  • Tiền vô khẳm. (Tiền vào quá nhiều, dư dả.)

• Nghĩa "vừa khít, đúng yêu cầu":

  • Chi tiết máy được gia công đạt khẳm. (Chi tiết máy được gia công vừa khít, đúng tiêu chuẩn.)
  • Cái nắp đóng khẳm vào miệng lọ. (Cái nắp đóng vừa khít vào miệng lọ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "khẳm khẳm": Dùng để nhấn mạnh mức độ vừa vặn, chính xác hoặc đầy ắp.
  • Cánh cửa lắp vào khung khẳm khẳm. (Cánh cửa lắp vào khung vừa khít hoàn toàn.)

Biến thể và từ gần giống

• Khắm (tính từ, thông tục): Có nghĩa tương tự "khẳm", thường dùng trong khẩu ngữ để chỉ sự vừa đủ, vừa vặn hoặc đầy ắp.
  • Ăn no khắm. (Ăn no nê.)

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa "đầy và nặng": Đầy ắp, nặng trĩu, quá tải.
• Nghĩa "quá nhiều": Thừa thãi, dư dả, dư ứ.
• Nghĩa "vừa khít": Vừa vặn, khít khao, chuẩn xác.

Lưu ý sử dụng

• Từ "khẳm" ngày nay được coi là từ cũ, ít dùng trong ngôn ngữ hiện đại, thường xuất hiện trong văn chương cổ hoặc phương ngữ.
• Trong giao tiếp thông thường, nghĩa "vừa khít" và "quá nhiều" đôi khi được thay thế bằng từ "khắm" (dạng thông tục).

1. tt., cũ 1. (Thuyền chở) đầy và nặng, khiến cho chìm xuống mặt nước tận mạn thuyền: Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm (Nguyễn Đình Chiểu). 2. Quá nhiều, quá mức cần thiết: no khẳm bọng tiền vô khẳm. 3. Vừa khít vừa đúng với yêu cầu: đạt khẳm chi tiêụ