Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Mụn lẹo: Một loại mụn nhỏ, thường sưng đỏ và đau, mọc ở bờ mí mắt, do nhiễm khuẩn tuyến lông mi. Còn gọi là "chắp" (mặc dù chắp thường là u nang nhỏ, ít đau hơn).
2. Động từ (từ thông tục):
   • Giao phối: Hành động giao cấu, thường dùng để nói về chó hoặc lợn.
3. Tính từ:
   • Dính liền, sinh đôi: Dùng để miêu tả các quả cây (như chuối, mít) mọc thành cặp, dính liền thân hoặc vỏ với nhau.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Mắt tôi nổi một cái lẹo rất đau.
  • Đắp lá trầu không có thể giúp lẹo mau xẹp.
• Động từ:
  • Con chó cái đang lẹo với con chó đực. (Cách nói thông tục)
• Tính từ:
  • Cây chuối nhà bà trổ một buồng toàn chuối lẹo.
  • Mẹ tôi mua được trái mít lẹo về thắp hương.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Mắt có lẹo": Một cách nói phổ biến để chỉ việc bị lên mụn lẹo ở mí mắt.
  • Dạo này thức khuya nhiều nên mắt có lẹo.
• "Lẹo đôi": Nhấn mạnh đặc tính dính liền, sinh đôi của quả.
  • Quả ổi lẹo đôi này trông thật lạ.

Biến thể và từ gần giống

• Chắp (danh từ): Thường dùng thay thế cho "lẹo" (nghĩa danh từ) trong ngôn ngữ phổ thông, mặc dù trong y học, chắp (chalazion) và lẹo (hordeolum/stye) là hai bệnh lý khác nhau.
• Lên lẹo (cụm động từ): Quá trình hình thành mụn lẹo.
  • Mắt tôi đang lên lẹo.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ: Chắp, mụt (ở mắt).
• Động từ (nghĩa thông tục): Phối giống, giao cấu, giao phối.
• Tính từ: Sinh đôi, dính đôi.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Lẹo vào: (Nghĩa động từ, thông tục) Chỉ hành động giao phối.
  • Con lợn nái đang được dắt đi lẹo vào với lợn đực giống.

Thành ngữ liên quan

• Chửi lẹo (thành ngữ/phương ngữ): Chửi xiên xỏ, chửi bóng gió, ám chỉ người khác một cách gián tiếp.
  • Bà ta không chửi thẳng mà cứ chửi lẹo khiến ai nghe cũng tức.
• Nói lẹo (thành ngữ/phương ngữ): Nói chen ngang, nói leo hoặc nói trái ý người khác.
  • Đang bàn việc nghiêm túc, đừng có nói lẹo.

1. d. Cg. Chắp. Mụn mọc ở mí mắt : Mắt có lẹo.
2. 1. đg. Nói chó, lợn giao nhau (tục). 2. t. Nói quả sinh đôi dính liền với nhau : Chuối lẹo.