nghiến

Thân thiện

Một cậu bé đang nghiến răng trong lúc ngủ.

Định nghĩa

1. Động từ:

   • Lăn, đè và làm nát hoặc đứt ra: Hành động dùng lực mạnh từ một vật nặng (như bánh xe, máy móc) đè lên và làm hỏng một vật khác.
   • Nghiền nát ra: Hành động làm vụn, nát một vật thể cứng.
   • Nói một cách day dứt, cay độc: Dùng lời nói có tính chất trách móc, hằn học, làm tổn thương người khác.

2. Phó từ:

   • Ngay lập tức, nhanh chóng, dứt khoát: Diễn tả một hành động được thực hiện ngay tức thì, không chần chừ.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Chiếc xe tải đã nghiến nát chiếc xe đạp. (Hành động đè và làm nát.)
  • Con mọt nghiến gỗ thành những lỗ nhỏ. (Hành động làm nát, phá hủy dần.)
  • Bà ấy cứ nghiến con dâu mãi về chuyện đó. (Hành động nói nặng lời, trách móc dai dẳng.)

• Phó từ:

  • Nó nghiến một hơi hết bát cơm. (Ăn rất nhanh và nhiều.)
  • Anh ta nói xong rồi nghiến xé tờ giấy. (Hành động xé ngay lập tức, dứt khoát.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nghiến răng" (động từ): Cắn chặt và xát hai hàm răng vào nhau.
  • Đau quá, cô ấy phải nghiến răng chịu đựng. (Diễn tả sự chịu đựng đau đớn.)
  • Hắn tức giận đến nghiến răng nghiến lợi. (Diễn tả sự tức giận tột độ.)

Biến thể và từ gần giống

• Nghiến ngấu (phó từ): Như nghĩa phó từ của "nghiến", nhấn mạnh sự nhanh chóng, vội vàng (thường dùng với ăn uống).
  • Nó ăn nghiến ngấu như thể mấy ngày chưa được ăn.
• Nghiền (động từ): Làm cho vụn nhỏ, nát ra bằng lực ép hoặc xay.
  • Nghiền hạt tiêu. (Khác với "nghiến" thường mang sắc thái mạnh, dữ dội hơn.)
• Cắn (động từ): Dùng răng giữ chặt hoặc làm đứt. "Nghiến răng" là một dạng cụ thể của việc dùng răng.

Từ đồng nghĩa

• Động từ (nghĩa đè nát): Đè bẹp, cán nát, ép nát.
• Động từ (nghĩa nói cay độc): Trách móc, mắng nhiếc, chì chiết.
• Phó từ: Nhanh chóng, lập tức, tức thì.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Nghiến răng chịu đựng: Cố gắng chịu đựng đau đớn hoặc khó khăn một cách kiên cường.
• Nói nghiến: Nói với giọng điệu hoặc lời lẽ rất cay nghiệt, hằn học.

Thành ngữ liên quan

• Nghiến răng nghiến lợi: Thể hiện sự căm phẫn, tức giận đến cực điểm.

Học thuật

1. I. đg. 1. Lăn trên một vật và đè nát ra hay đứt ra: Máy nghiến đứt ngón tay; Xe lửa nghiến chết người. 2. Nghiền nát ra: Mọt nghiến gỗ. 3. Nói một cách day dứt cay độc: Mẹ chồng nghiến con dâu. II. ph. Tức khắc và nhanh chóng: Ăn nghiến đi; Nói xong xé nghiến tờ giấy.NGhiếN NGấU.- Nh. Nghiến, ngh. II: Ăn nghiến ngấu hết gói kẹo.NGhiếN RăNG.- đg. 1. Xát mạnh hai hàm răng với nhau thành tiếng. 2. Cắn chặt hai hàm răng tỏ ý tức giận lắm: Máu ghen ai chẳng chau mày nghiến răng (K).NGhiệN.- t. Ham mê đến thành có thói quen rất khó chừa: Nghiện thuốc phiện; Nghiện rượu.NGhiệN húT.- Cg. Nghiện ngập. Nghiện thuốc phiện.