Định nghĩa

1. Trạng từ:

   • Một cách mạnh mẽ và đột ngột, tạo ra tiếng động lớn: Dùng để miêu tả âm thanh của sự vật đổ, rơi, va chạm hoặc đóng mạnh.
   • Một cách đột ngột và dày đặc (về sự tối tăm): Dùng để miêu tả bầu trời, không gian trở nên tối đen một cách nhanh chóng và dữ dội.

2. Động từ:

   • Trở nên u ám, nặng nề (về sắc mặt, thần sắc): Chỉ sự thay đổi trên khuôn mặt, trở nên cau có, giận dữ hoặc buồn bã một cách rõ rệt.

Ví dụ sử dụng

• Trạng từ:
  • Cánh cửa gỗ nặng đóng sầm một cái, khiến mọi người giật mình.
  • Trời đang nắng bỗng mây kéo sầm, một cơn mưa lớn sắp ập đến.
• Động từ:
  • Nghe tin không vui, mặt anh ấy sầm lại ngay lập tức.

Các cách sử dụng nâng cao

• "sầm sầm": (từ láy) lặp đi lặp lại với âm thanh mạnh, liên tục và dồn dập.
  • Tiếng máy nổ sầm sầm từ nhà xưởng vọng ra.
• "sầm sập": (từ láy) diễn tả âm thanh hoặc sự việc xảy ra liên tiếp, dồn dập.
  • Mưa rơi sầm sập trên mái tôn.

Biến thể và từ gần giống

• Sầm uất: (tính từ) chỉ sự đông đúc, nhộn nhịp và phồn thịnh (thường dùng cho phố xá, đô thị). Đây là một từ ghép Hán Việt, nghĩa khác biệt.
  • Phố cổ Hà Nội là một khu phố sầm uất.
• Sầm sì: (tính từ/động từ) cau có, biểu lộ sự không hài lòng, giận dữ qua nét mặt.
  • Cậu bé ngồi sầm sì trong góc vì bị mẹ mắng.

Từ đồng nghĩa

• Trạng từ (về âm thanh): ầm, đùng, rầm.
• Trạng từ (về sự tối tăm): tối om, tối đen, tối mịt.
• Động từ (về sắc mặt): tối sầm, sa sầm, cau lại.

Các cụm từ liên quan

• Đóng sầm: đóng (cửa) một cách mạnh và gây tiếng động lớn.
  • Nó tức giận bỏ đi, đóng sầm cửa lại.
• Tối sầm: trở nên tối đen một cách đột ngột.
  • Cơn bão khiến bầu trời tối sầm lại chỉ trong chốc lát.
• Mặt sầm lại: khuôn mặt trở nên u ám, giận dữ.
  • Nghe lời nói thiếu tôn trọng, ông chủ mặt sầm lại.

Thành ngữ liên quan

• Sấm bên đông, động bên tây: (Thành ngữ) chỉ sự việc xảy ra ở nơi này nhưng ảnh hưởng hoặc liên quan đến nơi khác. (Lưu ý: "sầm" ở đây là biến âm của "sấm" - tiếng sấm).

1. 1 trgt Nói tiếng đổ hay va đập mạnh: Nhà đổ sầm; Cánh cửa đóng sầm.
2. 2 trgt Nói tối một cách đột ngột: Mây kéo tối sầm.
3. đgt Nói mặt bỗng nhiên trở nên nặng nề: Nghe người con dâu nói vô lễ, bà cụ nét mặt.