tiến

Thân thiện

Anh ấy tiến về phía cửa trước.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Di chuyển về phía trước, đi lên phía trước: Chỉ hành động di chuyển theo hướng từ sau ra trước, ngược với "lùi" hoặc "thoái".
   • Phát triển, trở nên tốt hơn, tiến bộ: Chỉ sự phát triển, cải thiện hoặc vươn lên theo chiều hướng tích cực.
   • (Cổ, ít dùng) Dâng lên, hiến tặng: Chỉ hành động dâng lễ vật, sản vật quý lên cho vua chúa hoặc thần thánh.

Ví dụ sử dụng

• Di chuyển về phía trước:
  • Đoàn quân kiên quyết tiến về phía trước.
  • Xe cộ tiến chậm vì đường đông.
• Phát triển, tiến bộ:
  • Trình độ khoa học kỹ thuật của nước nhà đang tiến từng ngày.
  • Nhờ chăm chỉ, thành tích học tập của em ấy tiến rất nhanh.
• Dâng lên, hiến tặng (nghĩa cổ):
  • Người dân vùng biên ải đem sản vật địa phương tiến vua.

Các cách sử dụng nâng cao

• "tiến tới": hướng đến, đạt tới một mục tiêu, trạng thái nào đó.
  • Chúng ta cần tiến tới một xã hội công bằng và văn minh.
• "tiến hành": bắt đầu thực hiện một công việc, một hành động có tổ chức.
  • Cuộc họp sẽ được tiến hành vào lúc 8 giờ sáng mai.
• "tiến hóa": (thường dùng trong sinh học) biến đổi dần dần qua thời gian để thích nghi và phát triển.
  • Thuyết tiến hóa giải thích nguồn gốc của các loài.

Biến thể và từ gần giống

• Tiến bộ (danh từ/ tính từ): sự phát triển lên trình độ cao hơn, tốt hơn; có sự cải thiện.
  • Anh ấy là một học sinh rất tiến bộ.
• Tiến sĩ (danh từ): học vị cao nhất trong hệ thống giáo dục.
• Tiến trình (danh từ): quá trình diễn biến, phát triển theo trình tự thời gian.
  • Tiến trình lịch sử.
• Tiến cử (động từ): đề cử, giới thiệu người có tài năng lên cấp trên để bổ nhiệm.
  • Ông ấy được thầy giáo cũ tiến cử cho vị trí này.

Từ đồng nghĩa

• Tấn tới: đi tới phía trước (thường dùng trong văn chương hoặc trang trọng).
• Phát triển: lớn mạnh lên, trở nên tốt hơn (đồng nghĩa với nghĩa "tiến bộ").
• Tiến bước: bước lên phía trước.

Từ trái nghĩa

• Lùi: di chuyển về phía sau.
• Thoái: rút lui, lùi lại (thường dùng trong quân sự hoặc trang trọng).
• Thụt lùi: đi giật lùi, kém phát triển so với trước.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Tiến thoái lưỡng nan: (Thành ngữ Hán Việt) Tình thế khó xử, tiến cũng không được mà lùi cũng không xong.
  • Gặp phải vấn đề này, anh ta rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.
• Tiến lên không ngừng: luôn phấn đấu vươn lên, không dừng lại.
  • Tinh thần tiến lên không ngừng là động lực của sự phát triển.

Học thuật

1. đgt. 1. Di chuyển về phía trước, trái với thoái (lùi); phát triển theo hướng đi lên: tiến lên hai bước Miền núi tiến kịp miền xuôi bước tiến. 2. Dâng lễ vật lên vua hoặc thần thánh: đem sản vật quý tiến vua.