vây

Thân thiện

Một con cá bơi trong hồ bằng những chiếc vây của nó.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Bộ phận của cá dùng để bơi, có hình dạng như chiếc lá: "Vây" là cơ quan giúp cá di chuyển, giữ thăng bằng và định hướng trong nước.
   • Món ăn làm từ các sợi lấy từ vây của một số loài cá biển: Đây là một nguyên liệu thực phẩm quý, thường dùng để chế biến các món như súp vi cá.

2. Động từ:

   • Tạo thành một vòng bao quanh, bao bọc: Chỉ hành động tạo ra một lớp, một vòng xung quanh một đối tượng nào đó.
   • Tụ tập, xúm lại thành vòng xung quanh một người hoặc vật: Chỉ hành động của một nhóm người tập trung lại xung quanh một điểm.
   • Bố trí lực lượng tạo thành vòng vây để cô lập, không cho đối phương thoát ra: Đây là một thuật ngữ thường dùng trong quân sự hoặc cảnh sát.
   • (Thông tục) Làm ra vẻ, tỏ vẻ hơn người để thể hiện sự oai vệ, quan trọng: Cách dùng này mang sắc thái không trang trọng, thường chỉ thái độ khoe khoang.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Con cá vàng có những chiếc vây rất đẹp.
  • Súp vây cá mập là một món ăn đắt tiền.

• Động từ (nghĩa bao quanh):

  • Những bức tường thành cao vây quanh tòa lâu đài cổ.
  • Cả lớp ngồi vây quanh thầy giáo để nghe kể chuyện.
• Động từ (nghĩa quân sự):
  • Quân ta đã vây kín đồn địch, không cho chúng tiếp tế.
• Động từ (nghĩa thông tục - khoe khoang):
  • Anh ta chỉ thích vây với bạn bè để chứng tỏ mình giàu có.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Vây cánh": Chỉ những người thuộc phe cánh, nhóm hỗ trợ xung quanh một người có quyền lực.
  • Hắn ta có một nhóm vây cánh đông đảo và trung thành.
• "Vây hãm": Bao vây và tấn công, thường dùng trong bối cảnh chiến tranh.
  • Thành trì bị vây hãm suốt nhiều tháng trời.
• "Vây bắt": Bao vây và bắt giữ.
  • Công an đã vây bắt được nhóm tội phạm.

Biến thể và từ gần giống

• Vây cá (danh từ): Chỉ cụ thể bộ phận vây của con cá.
• Vây quanh (động từ): Nhấn mạnh hành động bao bọc xung quanh.
• Vây bọc (động từ): Mang nghĩa bao bọc, che chở (thường dùng với nghĩa bóng).
• Vây cô (động từ): Bao vây và cô lập.

Từ đồng nghĩa

• Bao vây (động từ): Bao quanh, thường với mục đích tấn công hoặc cô lập.
• Vây bủa (động từ): Bao vây dày đặc, chặt chẽ.
• Vây ráp (động từ): Bao vây và khép chặt vòng vây (thường để bắt giữ).
• Khoe khoang (động từ): Đồng nghĩa với nghĩa thông tục của "vây".

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Vây lấy: Hành động nhanh chóng bao vây, vây quanh lấy ai/vật.
  • Đám đông tò mò vây lấy hiện trường vụ tai nạn.
• Vây vào: Di chuyển vào và tạo thành vòng vây xung quanh.
  • Các chiến sĩ lặng lẽ vây vào căn cứ địch.

Thành ngữ liên quan

• "Vây thành trùng trùng": Miêu tả cảnh bị bao vây rất chặt chẽ, nhiều lớp.
• "Vây tứ phía": Bị bao vây từ tất cả các hướng, không có lối thoát.

Học thuật

1. 1 d. 1 Bộ phận dùng để bơi của cá, có dạng lá. 2 Món ăn làm bằng sợi lấy ở vây một số loài cá biển.
2. 2 đg. 1 Tạo thành một lớp bao lấy xung quanh. Vây màn. Những ngọn núi vây quanh thung lũng. Tường vây. 2 Xúm lại thành vòng xung quanh. Ngồi vây quanh đống lửa. Lũ trẻ vây lấy cô giáo. 3 Bố trí lực lượng thành một vòng chắn xung quanh, không cho thoát ra ngoài, làm cho cô lập. Vây bắt. Vây đồn. Thoát khỏi vòng vây.
3. 3 đg. (thgt.). Làm ra vẻ hơn người cho có vẻ oai.