Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Chấm sáng hiện ra trên nền tối: Một điểm sáng nhỏ, riêng lẻ xuất hiện trong bóng tối hoặc trên nền tối.
   • Chấm có màu sắc khác biệt nổi bật trên một nền màu: Một vệt nhỏ, một dấu chấm có màu sắc hoặc đặc tính khác với bề mặt xung quanh.

2. Tính từ:

   • Có nhiều chấm, vệt nhỏ xen kẽ: Dùng để miêu tả bề mặt hoặc vật thể có nhiều đốm (chấm, vệt) rải rác.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Trong đêm tối, anh nhìn thấy một đốm lửa nhỏ từ xa. (Một chấm sáng của lửa.)
  • Tấm vải này có những đốm hoa màu xanh rất đẹp. (Những chấm hoa văn trên vải.)
  • Trên da cô ấy có một đốm nâu nhỏ. (Một vết, chấm màu trên da.)

• Tính từ:

  • Con chó đốm chạy rất nhanh trong sân. (Con chó có lông với nhiều đốm màu.)
  • Chiếc lá bị bệnh trở nên đốm vàng. (Chiếc lá xuất hiện nhiều chấm/vệt màu vàng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đốm đen": thường dùng để chỉ một điểm tối, một vết nhỏ màu đen, hoặc nghĩa bóng chỉ một khuyết điểm, điều không hay trong một sự việc hoặc con người.

  • Trên bức ảnh có một đốm đen, có lẽ do ống kính bị bẩn.
  • Thành tích học tập của anh ấy gần như hoàn hảo, chỉ có một đốm đen duy nhất.

• "Đốm sáng": chỉ điểm sáng nhỏ, hoặc nghĩa bóng chỉ một tia hy vọng, một điểm tích cực trong hoàn cảnh khó khăn.

  • Đốm sáng từ ngọn đèn dầu leo lét trong căn nhà nhỏ.
  • Trong báo cáo đầy thách thức, vẫn có một vài đốm sáng đáng khích lệ.

Biến thể và từ liên quan

• Đốm đốm (tính từ/từ láy): Có rất nhiều đốm nhỏ li ti.

  • Lá cây bị bệnh, mặt dưới lá nổi lên những chấm đốm đốm.

• Lốm đốm (tính từ/từ láy): Có những đốm to nhỏ không đều nhau, rải rác.

  • Bầu trời lốm đốm mây trắng.

• Vết đốm (danh từ): Vết có hình dạng như một đốm.

  • Áo sơ mi bị dính một vết đốm dầu.

Từ đồng nghĩa

• Chấm (danh từ): Điểm nhỏ, thường tròn, trên một bề mặt. ("Chấm" có thể nhỏ hơn và đều đặn hơn "đốm").
• Vệt (danh từ): Nét dài, mảnh có màu sắc khác. ("Vệt" thường dài hơn "đốm").
• Nốt (danh từ): Thường dùng cho các đốm trên da (như nốt ruồi) hoặc trong y học.

Từ trái nghĩa

• Đồng nhất (tính từ): Có tính chất giống nhau, không có sự khác biệt thành từng mảng, đốm.
• Trơn (tính từ): Nhẵn, phẳng, không có hoa văn, đốm, chấm.

Thành ngữ, cụm từ cố định

• Đốm mờ ảo: Cụm từ thơ ca, chỉ những điểm sáng mờ nhạt, không rõ ràng.

  • Những đốm mờ ảo của ánh đèn thành phố in trên mặt nước.

• Mặt đốm sao: Cách nói ví von, chỉ khuôn mặt có nhiều tàn nhang hoặc nốt nhỏ.

  • Cô bé có khuôn mặt đốm sao rất đáng yêu.

1. I. dt. Chấm sáng hiện ra trên nền tối hoặc chấm khác màu nổi lên trên nền màu nào đó: đốm lửa đốm hoa trên vải. IỊ tt. Có nhiều chấm xen vào: chó đốm.