Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Buồng giam, xà lim: Nơi giam giữ những phạm nhân bị kết án nặng, đặc biệt trong các nhà tù lớn dưới chế độ thực dân, tư bản.
   • Bóng (phương ngữ): Quả bóng dùng trong các môn thể thao.

2. Động từ:

   • Mở to, làm cho rộng ra: Hành động làm cho một vật gì đó mở rộng hoặc tách ra hai bên.
   • Làm tan nát, phá vỡ hoàn toàn (phương ngữ, thường dùng sau động từ khác): Hành động phá hủy một cách triệt để.

3. Tính từ (phương ngữ, thường dùng phụ sau động từ):

   • Tan tành, vụn nát: Trạng thái bị phá hủy, đập vỡ thành nhiều mảnh nhỏ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Nhà tù Côn Đảo có nhiều banh giam giữ các chiến sĩ cách mạng.
  • Tụi nhỏ trong xóm rủ nhau ra sân đá banh.

• Động từ:

  • Cô ấy banh mắt ra nhìn vì quá ngạc nhiên.
  • Bác sĩ phải banh vết thương ra để rửa sạch.

• Tính từ:

  • Quả bom nổ làm ngôi nhà vỡ banh.
  • Chiếc bình cổ rơi xuống đất, vỡ banh.

Các cách sử dụng nâng cao

• "banh" dùng trong y học: Chỉ dụng cụ hoặc thao tác mở rộng một bộ phận cơ thể để khám nghiệm.

  • Bác sĩ dùng dụng cụ để banh vết mổ.

• "banh" với nghĩa bóng, chỉ sự phô bày, bộc lộ:

  • Anh ta banh hết nỗi lòng mình ra trước mặt mọi người.

Biến thể và từ gần giống

• Banh ngực (động từ, phương ngữ): Hành động mở áo, phô bày ngực ra.
• Đá banh (động từ, phương ngữ): Chơi bóng đá.

Từ đồng nghĩa

• Mở (động từ): Làm cho thông ra, không đóng kín nữa.
• Phá (động từ): Làm cho hư hỏng, đổ vỡ.
• Tan (tính từ): Không còn nguyên vẹn, rời ra thành nhiều phần nhỏ.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Banh ra (động từ): Mở rộng ra, tách ra.

  • Cánh cửa gỗ cũ đã mục nên dễ dàng banh ra.

• Đập banh (động từ): Đập cho vỡ nát, tan tành.

  • Cơn giận khiến anh ta đập banh chiếc điện thoại.

Thành ngữ liên quan

• Banh xác (thành ngữ, phương ngữ): Chỉ trạng thái mệt mỏi, kiệt sức hoặc bị thương tích nặng.

  • Làm việc cả ngày, tôi cảm thấy banh xác.

• Banh chành (thành ngữ, phương ngữ): Chỉ sự tan nát, không còn hình dạng ban đầu.

  • Sau trận lũ, con đường đất đã banh chành.

1. 1 d. Nơi giam tù bị kết án nặng trong một số khu nhà tù lớn dưới chế độ tư bản, thực dân. Các banh ở Côn Đảo.
2. 2 d. (ph.). Bóng. Đá banh.
3. 3 đg. Mở to hai bên ra. Banh mắt nhìn. Banh ngực (ph.; phanh áo ra).
4. 4 t. (ph.; thường dùng phụ sau đg.). Tan tành, vụn nát. Phá banh ấp chiến lược.