bứt

Thân thiện

Một cô bé bứt một bông hoa trong vườn.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Giật mạnh để làm cho đứt lìa ra: Hành động dùng lực kéo mạnh và nhanh để tách rời một vật ra khỏi chỗ nó đang gắn vào.
   • (Phương ngữ) Cắt (cỏ, rạ, v.v.): Hành động dùng dụng cụ như liềm để cắt ngang thân cây cỏ, lúa rạ.
   • (Khẩu ngữ) Tách ra, thoát ra khỏi một vị trí hoặc tình trạng nào đó: Hành động rời bỏ một cách dứt khoát khỏi một tập thể, trạng thái hay công việc đang ràng buộc.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (Nghĩa 1):
  • Cậu bé bứt một bông hoa dại bên đường.
  • Con trâu bứt dây thừng rồi chạy mất.
• Động từ (Nghĩa 2):
  • Các bác nông dân đang bứt cỏ ở bờ ruộng.
• Động từ (Nghĩa 3):
  • Vận động viên số 5 đột ngột bứt lên, vượt lên dẫn đầu.
  • Anh ấy quá bận, không bứt ra được để đi uống cà phê.

Các cách sử dụng nâng cao

• "bứt ra": Thường dùng để diễn tả việc thoát khỏi một trạng thái tĩnh, một sự ràng buộc hoặc một vị trí trong nhóm.
  • Cô ấy muốn bứt ra khỏi guồng quay công việc nhàm chán.
• "bứt lên": Thường dùng trong thể thao hoặc thi đua, chỉ việc tăng tốc để vượt lên trước.
  • Ở lượt đua cuối, anh ta bứt lên ngoạn mục và giành chiến thắng.
• "bứt phá": Diễn tả sự vượt thoát mạnh mẽ khỏi giới hạn, đạt được bước tiến vượt bậc.
  • Đội bóng có lối chơi bứt phá đầy sáng tạo.

Biến thể và từ gần giống

• Bứt rứt (Tính từ): Cảm giác khó chịu, không yên lòng, thường do lo lắng hoặc áy náy.
  • Lòng tôi cảm thấy bứt rứt khó tả.
• Bức bối (Tính từ): Cảm giác ngột ngạt, khó chịu, tù túng (thường do không gian hoặc tâm trạng).
  • Thời tiết oi bức khiến ai cũng thấy bức bối.

Từ đồng nghĩa

• Giật: Hành động kéo mạnh và đột ngột. ("Bứt" nhấn mạnh kết quả là vật bị đứt lìa).
• Ngắt: Hành động làm đứt một cách nhẹ nhàng, có kiểm soát hơn (thường dùng cho hoa, lá nhỏ).
• Nhổ: Dùng lực kéo lên để lấy cả rễ lên khỏi mặt đất (ví dụ: nhổ cỏ).
• Thoát ra: Có nghĩa tương tự "bứt ra" trong ngữ cảnh thoát khỏi sự ràng buộc.

Từ trái nghĩa

• Gắn vào: Hành động kết nối, ghép lại.
• Buộc vào: Hành động cột, trói lại.
• Dính vào: Ở trạng thái gắn chặt, khó tách rời.

Thành ngữ liên quan

• Bứt cỏ đằng tay: (Thành ngữ cổ, ít dùng) Hành động tùy tiện, làm theo ý mình mà không xem xét hậu quả.
• Bứt tóc bứt tai: Diễn tả hành động giật tóc, vò đầu bứt tai vì quá tức giận, bực bội hoặc đau khổ.

Học thuật

1. đg. 1 Làm cho đứt lìa khỏi bằng cách giật mạnh. Bứt tóc. Trâu bứt dàm chạy rông. 2 (ph.). Cắt cỏ, rạ, v.v. Bứt cỏ bằng liềm. 3 (kng.). Tách lìa hẳn để đi nơi khác, làm việc khác. Bứt ra khỏi hàng. Bận quá không bứt ra được.