Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Mụn nhỏ hình hạt đậu, có đầu nhọn và gây ngứa, thường mọc ở bờ mi mắt: Chỉ một loại bệnh lý nhỏ ở mắt.
2. Động từ:
   • Nối các phần rời rạc lại với nhau thành một thể liền mạch hoặc hoàn chỉnh: Hành động ghép nối, kết nối.
   • Úp hoặc nắm hai lòng bàn tay vào nhau: Một cử chỉ của bàn tay, thường thể hiện sự kính cẩn, cầu nguyện.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Mắt em bé bị lên một cái chắp sưng đỏ.
  • Bác sĩ khuyên không nên tự nặn chắp ở mắt.

• Động từ (nghĩa nối liền):

  • Bà cụ chắp những mảnh vải vụn thành một tấm chăn.
  • Anh ấy đang cố gắng chắp nối lại những ký ức rời rạc về tuổi thơ.

• Động từ (nghĩa chắp tay):

  • Các Phật tử thành kính chắp tay trước điện thờ.
  • Em bé ngủ say, hai bàn tay nhỏ xíu chắp lại.

Các cách sử dụng nâng cao

• "chắp cánh": (nghĩa bóng) tạo điều kiện, hỗ trợ để một ước mơ, ý tưởng có thể thực hiện được.
  • Những khoản vay ưu đãi đã chắp cánh cho ước mơ khởi nghiệp của anh ấy.
• "chắp mối": nối lại mối quan hệ, liên lạc đã bị đứt đoạn.
  • Sau nhiều năm thất lạc, họ mới tìm cách chắp mối liên lạc.

Biến thể và từ liên quan

• Chắp nối (động từ): ghép nối những phần rời rạc, không liên tục (thường dùng cho câu chuyện, thông tin).
  • Câu chuyện được kể một cách chắp nối, thiếu mạch lạc.
• Chắp vá (động từ/tính từ): vá víu, ghép nối một cách tạm bợ, không chắc chắn hoặc hoàn chỉnh.
  • Chiếc áo được chắp vá bằng nhiều mảnh vải khác nhau.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (bệnh ở mắt): lẹo (tuy nhiên "lẹo" thường chỉ viêm cấp tính ở chân lông mi, còn "chắp" là u hạt mạn tính).
• Động từ (nối liền): ghép, nối, kết nối, nối liền.
• Động từ (chắp tay): khoanh tay, bắt chéo tay (nhưng sắc thái khác).

Thành ngữ, cụm từ cố định

• "Chắp tay lạy": chắp tay và cúi lạy, thể hiện sự tôn kính, biết ơn sâu sắc.
  • Con chắp tay lạy tạ ơn sinh thành của cha mẹ.
• "Chắp cánh liền cành": (văn chương) ví von sự gắn bó, kết nối khăng khít, không thể tách rời.

1. 1 dt. Mụn nhỏ hình hạt đậu có đầu nhọn và ngứa, mọc ở mi mắt: mọc chắp.
2. 2 đgt. 1. Nối cho liền nhau: chắp các mối dây chắp cánh liền cành. 2. úp hoặc nắm hai lòng bàn tay vào nhau: chắp tay lạy.