châm

Thân thiện

Người đàn ông châm điếu thuốc lá.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Một thể văn cũ: Một loại văn chương cổ, thường là thơ hoặc văn vần, dùng để khuyên răn, răn dạy đạo lý hoặc tự răn mình.

2. Động từ:

   • Dùng vật nhọn đâm, chích: Hành động dùng một vật nhọn (như kim, ngòi, gai) đâm nhẹ hoặc chích vào bề mặt.
   • Đốt, thắp lên: Hành động đưa lửa vào một vật để nó bắt đầu cháy, bốc khói hoặc phát sáng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Ông cụ để lại một bài châm tự răn mình.
  • Thể châm thường mang tính giáo huấn sâu sắc.

• Động từ (nghĩa đâm, chích):

  • Ong non ngứa nọc châm hoa rữa.
  • Anh ấy bị gai châm vào tay.
  • Cảm giác đau buốt như kim châm.

• Động từ (nghĩa đốt, thắp):

  • Chị ấy châm đèn dầu lên cho sáng.
  • Ông lão châm một điếu thuốc lào.
  • Người thợ cẩn thận châm ngòi pháo.

Các cách sử dụng nâng cao

• "châm ngòi" (nghĩa bóng): là nguyên nhân trực tiếp làm bùng nổ một sự việc, thường là tiêu cực như xung đột, tranh cãi.

  • Câu nói đó đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận gay gắt.

• "châm chọc": nói móc, nói kháy nhẹ nhàng nhưng khiến người khác khó chịu.

  • Anh ta thích châm chọc người khác bằng những lời bông đùa.

Biến thể và từ liên quan

• Châm cứu (động từ): một phương pháp chữa bệnh của y học cổ truyền, dùng kim châm vào các huyệt đạo trên cơ thể.
• Châm biếm (động từ): dùng lời lẽ, văn chương để phê phán, đả kích một cách sắc sảo và thâm thúy.
• Châm chước (động từ): xem xét, cân nhắc để giảm nhẹ hoặc chiếu cố trong một quy định, hình phạt.

Từ đồng nghĩa

• Với nghĩa đâm, chích: đâm, chích, chọt.
• Với nghĩa đốt, thắp: đốt, thắp, nhóm, khơi.

Các cụm động từ liên quan

• Châm lửa: hành động làm cho lửa bắt đầu cháy.
  • Họ dùng giấy khô để châm lửa vào đống củi.
• Châm dầu vào đèn: rót thêm dầu và thắp sáng đèn dầu.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Kim châm, đá mài: ví sự kiên trì, bền bỉ (như kim có thể đâm thủng đá nhờ mài dũa lâu ngày).
• Châm như kiến cắn: chỉ cảm giác đau nhói, khó chịu nhưng không nghiêm trọng.

Học thuật

1. 1 dt. Một thể văn cũ dùng để khuyên răn: Cụ để lại một bài châm tự răn mình.
2. 2 đgt. Dùng vật nhọn mà đâm vào: Ong non ngứa nọc châm hoa rữa (HXHương).
3. 3 đgt. Đặt ngọn lửa vào cho cháy lên: Châm đèn; Châm hương; Châm điếu thuốc lá.