dở

Thân thiện

Câu chuyện đang dở thì chuông điện thoại reo.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không đạt yêu cầu, không tốt, kém: Chỉ chất lượng thấp, không gây thích thú hoặc không mang lại kết quả tốt.
   • Chưa xong, chưa kết thúc: Chỉ tình trạng của một công việc, hành động đang diễn ra và chưa hoàn thành.
   • Có tính khí, tâm thần không bình thường (kết hợp hạn chế): Thường dùng trong một số cụm từ cố định để chỉ trạng thái ngớ ngẩn, không minh mẫn.

Ví dụ sử dụng

• Chỉ chất lượng kém:
  • Món ăn này nấu dở quá. (Món ăn này nấu kém quá.)
  • Bộ phim ấy dở lắm, đừng xem. (Bộ phim ấy dở lắm, đừng xem.)
• Chỉ trạng thái chưa hoàn thành:
  • Tôi đang đọc dở quyển sách này. (Tôi đang đọc dở quyển sách này.)
  • Công việc còn dở dang, chưa thể nghỉ được. (Công việc còn dở dang, chưa thể nghỉ được.)
• Chỉ trạng thái tâm thần (trong cụm từ):
  • Anh ta trông hơi dở người. (Anh ta trông hơi có vẻ ngớ ngẩn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "dở chứng": trở nên khó tính, bướng bỉnh hoặc có biểu hiện lạ một cách bất thường.
  • Đang vui vẻ bỗng nhiên nó dở chứng giận dỗi.
• "dở hơi": ngớ ngẩn, không tỉnh táo, thiếu suy nghĩ (thường dùng với ý mắng mỏ, chê bai).
  • Làm thế là dở hơi đấy! (Làm thế là dại dột/ngu ngốc đấy!)
• "dở dang": chưa hoàn tất, đang ở trạng thái nửa chừng.
  • Căn nhà xây dở dang đã nhiều năm. (Căn nhà xây dở dang đã nhiều năm.)

Biến thể và từ gần giống

• Dởm (tính từ, thông tục): giả, kém chất lượng, không thật.
  • Đồng hồ này là hàng dởm. (Đồng hồ này là hàng giả/kém chất lượng.)
• Giở (động từ): Một biến thể cũ hoặc cách nói khác của "dở" trong một số ngữ cảnh (như "giở chứng").

Từ đồng nghĩa

• Tệ (tính từ): xấu, kém (đồng nghĩa với nghĩa "không tốt").
  • Diễn viên đóng rất tệ.
• Chưa xong (cụm từ): chưa hoàn thành (đồng nghĩa với nghĩa "chưa kết thúc").
  • Bài tập vẫn còn chưa xong.
• Ngớ ngẩn (tính từ): khờ dại, không sáng suốt (gần nghĩa với "dở hơi", "dở người").

Từ trái nghĩa

• Hay (tính từ): tốt, xuất sắc (trái nghĩa với nghĩa "không tốt").
  • Truyện này hay lắm.
• Hoàn thành (động từ/tính từ): xong, làm xong (trái nghĩa với nghĩa "chưa xong").
  • Công việc đã hoàn thành.
• Tỉnh táo (tính từ): minh mẫn, sáng suốt (trái nghĩa với "dở hơi").

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Bỏ dở: ngừng lại khi chưa hoàn thành.
  • Anh ấy bỏ dở việc học giữa chừng. (Anh ấy bỏ dở việc học giữa chừng.)
• Làm dở: làm một việc gì đó chưa xong hoặc làm kém chất lượng.
  • Đừng làm dở việc như thế. (Đừng làm dở việc như thế.)

Thành ngữ liên quan

• Dở khóc dở cười: ở vào tình thế khó xử, vừa buồn vừa buồn cười, không biết nên phản ứng thế nào.
  • Nghe tin ấy, tôi thật dở khóc dở cười. (Nghe tin ấy, tôi thật dở khóc dở cười.)
• Dở ông dở thằng: (thông tục) chỉ trạng thái không ra gì, không đáng mặt, tồi tệ.
  • Cái kiểu dở ông dở thằng ấy chẳng ai ưa. (Cái kiểu dở ông dở thằng ấy chẳng ai ưa.)

Học thuật

1. 1 (cũ; id.). x. giở1.
2. 2 t. Không đạt yêu cầu, do đó không gây thích thú, không mang lại kết quả tốt. Vở kịch dở. Thợ dở. Dạy dở. Làm như thế thì dở quá.
3. 3 t. (kết hợp hạn chế). Có tính khí, tâm thần không được bình thường, biểu hiện bằng những hành vi ngớ ngẩn. Anh ta hơi dở người. Dở hơi*.
4. 4 t. Ở tình trạng chưa xong, chưa kết thúc. Đan dở chiếc áo. Bỏ dở cuộc vui. Đang dở câu chuyện thì có khách.