gãy

Thân thiện

Gió thổi gãy cành cây.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Bị đứt, tách ra thành từng đoạn: Dùng để chỉ những vật thể dài, cứng (như cành cây, xương, que) bị tác động mạnh dẫn đến đứt gãy.
   • Hỏng, thất bại (khẩu ngữ): Dùng trong ngữ cảnh không chính thức để chỉ một kế hoạch, ý tưởng bị phá sản, không thành công.
   • Có chỗ bị bẻ cong tạo thành góc: Dùng để mô tả hình dáng của một vật bị cong, gập lại một cách rõ rệt.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (Nghĩa 1 - Bị đứt):
  • Cơn bão làm gãy nhiều cây cổ thụ.
  • Cậu bé vô tình làm gãy cây bút chì.
• Động từ (Nghĩa 2 - Hỏng, thất bại):
  • Kế hoạch kinh doanh đó có vẻ sẽ gãy vì thiếu vốn.
  • Ý định đi du lịch của họ đã gãy từ tuần trước.
• Động từ (Nghĩa 3 - Có chỗ bẻ thành góc):
  • Chiếc kim bị gãy ở đầu.
  • Đường đi gãy khúc ở ngã tư.

Các cách sử dụng nâng cao

• "gãy gánh": (thành ngữ) Chỉ việc thất bại, đổ vỡ, không gánh vác nổi trách nhiệm hoặc công việc.
  • Công việc quá nặng, sợ rồi sẽ gãy gánh giữa đường.
• "gãy tiếng": Chỉ giọng nói bị đứt quãng, không tròn vành rõ chữ, thường do xúc động hoặc khóc.
  • Nghe tin buồn, giọng cô ấy gãy tiếng.

Biến thể và từ liên quan

• Gẫy: Một biến thể chính tả ít phổ biến hơn của "gãy", cùng nghĩa.
• Gãy đổ: Sự kết hợp diễn tả việc gãy và đổ xuống (thường dùng cho cây cối).
  • Cây cột điện gãy đổ sau trận bão.
• Gãy xương: Cụm từ y học chỉ tình trạng xương trong cơ thể bị gãy.
  • Tai nạn khiến anh ấy bị gãy xương đòn.

Từ đồng nghĩa

• Đứt: Có nghĩa tương tự khi chỉ vật thể bị tách ra, nhưng "đứt" thường dùng cho vật mềm, dẻo (như dây) hơn là vật cứng.
• Vỡ: Chỉ vật thể rắn bị nứt, bể thành nhiều mảnh, khác với "gãy" thường tạo thành ít đoạn hơn.
• Hỏng: Đồng nghĩa với nghĩa thất bại, không dùng được.

Các cụm từ (ngữ động từ) liên quan

• Làm gãy: Hành động chủ động hoặc vô ý khiến vật gì đó bị gãy.
  • Đứa trẻ nghịch ngợm làm gãy cành hoa.
• Bị gãy: Trạng thái bị động của vật thể.
  • Cái thước kẻ này bị gãy rồi.

Thành ngữ và tục ngữ liên quan

• "Gãy cánh kèo nhà": (thành ngữ) Chỉ sự đổ vỡ, suy sụp của một gia đình, một tổ chức.
• "Cây cao gió gãy": (tục ngữ) Người càng ở địa vị cao, càng dễ bị tổn thương, công kích.

Học thuật

1. t. 1. Nói những vật dài và cứng bị đứt ra thành đoạn: Gió thổi gãy cành cây. 2. Hỏng, thất bại (thtục): ý kiến như thế thì gãy mất. 3. Có chỗ bẻ thành góc: Mũi gãy; Mặt gãy.