Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Tên một thanh điệu của tiếng Việt, được ký hiệu bằng dấu (`): "hỏi" là tên gọi của một trong sáu thanh điệu chính trong tiếng Việt, giúp phân biệt ý nghĩa của các từ.

2. Động từ:

   • Đưa ra câu nói để yêu cầu được giải đáp, chỉ dẫn hoặc làm sáng tỏ điều gì đó: Hành động yêu cầu thông tin, lời khuyên hoặc lời giải thích từ người khác.
   • Yêu cầu được đáp ứng, được cung cấp một thứ gì đó: Hành động đề nghị được nhận hoặc mua một vật, dịch vụ.
   • Kiểm tra, thẩm vấn kiến thức của ai đó: Hành động đặt câu hỏi để đánh giá sự hiểu biết.
   • Chào hỏi khi gặp mặt: Hành động trao đổi lời chào hỏi xã giao.
   • (Khẩu ngữ) Ngỏ lời cầu hôn, xin cưới (thường nói tắt của "hỏi vợ"): Hành động của nhà trai ngỏ ý muốn cưới con gái nhà gái làm vợ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Từ "bảo" mang thanh hỏi, còn "bão" mang thanh ngã. (Từ "bảo" có dấu hỏi, còn từ "bão" có dấu ngã.)

• Động từ:

  • Tôi muốn hỏi đường đến bưu điện. (Tôi muốn hỏi đường đến bưu điện.)
  • Khách hàng đến hỏi mua chiếc áo mới. (Khách hàng đến hỏi mua chiếc áo mới.)
  • Giáo viên hỏi bài cả lớp. (Giáo viên hỏi bài cả lớp.)
  • Gặp người lớn phải biết chào hỏi. (Gặp người lớn phải biết chào hỏi.)
  • Nhà anh ấy mới đi hỏi con gái hàng xóm. (Nhà anh ấy mới đi hỏi con gái hàng xóm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hỏi han": hỏi thăm, quan tâm đến tình hình của ai.

  • Anh ấy thường xuyên gọi điện hỏi han sức khỏe bố mẹ. (Anh ấy thường xuyên gọi điện hỏi thăm sức khỏe bố mẹ.)

• "Hỏi cung": thẩm vấn, chất vấn (thường trong ngữ cảnh pháp lý, điều tra).

  • Cảnh sát đang hỏi cung nghi phạm. (Cảnh sát đang thẩm vấn nghi phạm.)

• "Hỏi ý kiến": tham khảo, xin ý kiến của ai đó.

  • Trước khi quyết định, cô ấy luôn hỏi ý kiến đồng nghiệp. (Trước khi quyết định, cô ấy luôn tham khảo ý kiến đồng nghiệp.)

Biến thể và từ gần giống

• Chất vấn (động từ): hỏi một cách gay gắt, đòi hỏi phải trả lời rõ ràng (thường trong nghị trường, phiên tòa).
• Thăm hỏi (động từ): hỏi thăm về tình hình, sức khỏe với thái độ quan tâm.
• Vấn đáp (động từ): hỏi và đáp (thường dùng trong hình thức thi cử).

Từ đồng nghĩa

• Hỏi thăm: hỏi về tình hình với mục đích quan tâm.
• Thỉnh giáo: hỏi với thái độ cung kính, tôn trọng (thường với người có kiến thức uyên thâm).
• Cầu hôn: xin được kết hôn (nghĩa trang trọng, đầy đủ của "hỏi" trong ngữ cảnh hôn nhân).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Hỏi cho ra lẽ: hỏi một cách kiên quyết, dứt khoát để tìm ra sự thật hoặc câu trả lời thỏa đáng.

  • Bố mẹ phải hỏi cho ra lẽ xem chuyện gì đã xảy ra. (Bố mẹ phải hỏi cho ra lẽ xem chuyện gì đã xảy ra.)

• Hỏi xoáy đáp xoay: (thành ngữ) chỉ cuộc hỏi đáp nhanh, khéo léo và đầy thử thách.

  • Cuộc phỏng vấn diễn ra theo kiểu hỏi xoáy đáp xoay. (Cuộc phỏng vấn diễn ra theo kiểu hỏi đáp nhanh và khó.)

Thành ngữ liên quan

• Hỏi gà đáp vịt: chỉ sự trả lời không đúng trọng tâm, lạc đề.

  • Cậu ấy không tập trung nghe giảng nên cứ hỏi gà đáp vịt. (Cậu ấy không tập trung nghe giảng nên cứ trả lời lạc đề.)

• Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe: (liên quan đến việc hỏi/đáp) khuyên chỉ nên nói, trả lời khi mình chắc chắn biết rõ.

  • Khi được hỏi, cậu nhớ "biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe". (Khi được hỏi, cậu nhớ chỉ nên trả lời khi mình biết chắc.)

1. 1 dt. Tên một thanh điệu của tiếng Việt, dấu (ó): phân biệt giữa hỏi và ngã.
2. 2 đgt. 1. Nói ra điều cần được chỉ dẫn hoặc cần làm sáng tỏ: hỏi đường hỏi ý kiến. 2. Yêu cầu được đáp ứng: hỏi giấy tờ hỏi mua hàng. 3. Kiểm tra kiến thức: Thầy giáo hỏi mấy câu rất khó. 4. Chào khi gặp nhau: Khinh người, gặp không hỏi. 5. Hỏi vợ, nói tắt: Con gái bà ấy chưa ai hỏi mới hỏi mà đã cưới.