Định nghĩa

1. Động từ (đg.):
   • Hiện ra và chiếu sáng trong khoảnh khắc: Ánh sáng lóe lên nhanh chóng rồi tắt ngay.
2. Tính từ (t.):
   • (Mắt) nhìn chếch về một phía, mi mắt hơi khép lại: Thường biểu thị vẻ sợ hãi, e dè hoặc gian xảo.
   • (Phương ngữ) Lác: Tình trạng hai mắt không nhìn thẳng về một hướng.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Tia chớp lé lên trên bầu trời đêm tối.
  • Ánh lửa từ que diêm chỉ lé lên một giây rồi vụt tắt.
• Tính từ:
  • Nó lé mắt nhìn qua khe cửa, sợ bị phát hiện.
  • Đôi mắt lé của ông ấy khiến người đối diện khó đoán được ý nghĩ thật sự.
  • (Phương ngữ) Đứa bé sinh ra đã bị mắt lé.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lé mắt": Nhìn một cách lén lút, nhanh chóng và thận trọng, thường qua một khe hở nhỏ.
  • Nó chỉ dám lé mắt nhìn ra ngoài cửa sổ khi nghe thấy tiếng động.
• "Lé trông": Liếc nhìn, nhìn trộm.
  • Cậu bé lé trông đáp án trong bài kiểm tra của bạn.

Biến thể và từ gần giống

• Le lé (từ láy):
  • Ý nghĩa: Diễn tả mức độ nhẹ của tính từ "lé". Có thể chỉ ánh sáng lóe lên rất yếu ớt, hoặc đôi mắt hơi bị lác/chếch một chút.
  • Ví dụ: Ngọn nến cháy le lé trong góc phòng tối. / Đôi mắt cô ấy le lé nhìn về phía khác.

Từ đồng nghĩa

• Lóe (đg.): Phát ra ánh sáng mạnh và ngắn. (Gần nghĩa với "lé" khi là động từ).
• Lác (t.): Hai mắt nhìn lệch trục, không song song. (Đồng nghĩa với nghĩa phương ngữ của "lé").
• Liếc (đg.): Đưa mắt nhìn nhanh, thường lén lút. (Gần nghĩa với hành động "lé mắt").

Thành ngữ liên quan

• Mắt lé gan vàng: Thành ngữ châm biếm, chỉ người có vẻ ngoài nhút nhát, yếu đuối (mắt lé) nhưng bên trong lại rất gan dạ, liều lĩnh.
  • Đừng coi thường nó, mắt lé gan vàng đấy!

1. 1 đg. (id.). Hiện ra và chiếu sáng. Ánh pháo sáng lé lên trong khoảnh khắc rồi tắt ngấm.
2. 2 t. 1 (Mắt nhìn) chếch về một phía, mi hơi khép lại (thường có vẻ sợ hãi hay gian xảo). Lé mắt nhìn. 2 (ph.). Lác. Mắt lé. // Láy: le lé (ng. 1; ý mức độ ít).