Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Gốc cây lúa còn lại trên ruộng sau khi đã gặt: Phần thân lúa sát gốc còn sót lại sau thu hoạch.
   • (Địa phương) Bệnh thủy đậu: Một bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em, gây phát ban mụn nước trên da.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa gốc lúa):

  • Người nông dân cắt rạ về lợp mái nhà tranh.
  • Cánh đồng sau mùa gặt chỉ còn trơ lại những gốc rạ vàng.
  • "Ba gian nhà rạ lòa xòa, đẹp duyên coi tựa tám tòa nhà lim." (Ca dao)

• Danh từ (nghĩa bệnh thủy đậu):

  • Trẻ con trong xóm đang lên rạ, cần phải kiêng gió và nước.
  • Bà tôi bảo bệnh rạ phải kiêng cữ cẩn thận mới mau khỏi.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chết như ngã rạ": Thành ngữ chỉ sự chết chóc hàng loạt, nhanh chóng và dễ dàng như những gốc rạ bị đổ.
  • Trận dịch ấy khiến người dân chết như ngã rạ.

Biến thể và từ liên quan

• Rơm rạ: Cụm từ thường đi đôi, chỉ toàn bộ phần thân và gốc lúa sau khi thu hoạch.
  • Mùi rơm rạ bốc lên sau cơn mưa đầu mùa.
• Rựa (phương ngữ): Cùng nghĩa với "rạ" chỉ bệnh thủy đậu.

Từ đồng nghĩa

• Gốc rạ: Cùng nghĩa với nghĩa thứ nhất của "rạ".
• Thủy đậu, trái rạ: Cùng chỉ bệnh truyền nhiễm do virus, đồng nghĩa với nghĩa thứ hai của "rạ".

Thành ngữ liên quan

• Như rạ: Dùng để so sánh sự nhiều, dày đặc hoặc dễ đổ ngã.
  • Cỏ mọc như rạ ven bờ đê.
  • Những cây ngô bị bão quật đổ như rạ.

1. 1 dt Gốc cây lúa còn lại sau khi gặt: Cắt rạ về lợp nhà; Ba gian nhà rạ lòa xòa, đẹp duyên coi tựa tám tòa nhà lim (cd).
2. 2 dt (đph) Thuỷ đậu: Cháu nó lên rạ, cần phải kiêng gió.