sáo

Thân thiện

Một người đàn ông thổi sáo dưới gốc cây cổ thụ.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Loài chim thuộc họ Sáo (Sturnidae): Một loài chim nhỏ, thường có bộ lông đen và có thể có những đốm sáng, biết bắt chước tiếng người.
   • Nhạc cụ hơi: Một nhạc cụ làm bằng ống trúc, nứa hoặc kim loại, có nhiều lỗ, dùng hơi thổi để tạo ra âm thanh.
   • Loại mành, mành nhỏ: Một loại rèm cửa được đan bằng nan tre, trúc nhỏ và thưa, dùng để che nắng nhưng vẫn thông thoáng.

2. Tính từ:

   • Có tính chất khuôn mẫu, rập khuôn, cũ rích: Dùng để chỉ lời nói, ý tưởng hoặc cách diễn đạt đã quá quen thuộc, thiếu sự sáng tạo và chân thật.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (chim):

  • Con sáo nhà bà ấy biết nói tiếng người rất rõ.
  • Đàn sáo đậu kín trên cành cây khô.

• Danh từ (nhạc cụ):

  • Tiếng sáo vi vu trên đồng quê thật thanh bình.
  • Anh ấy chơi bản nhạc dân ca bằng cây sáo trúc.

• Danh từ (mành):

  • Trời nắng gắt, chị hạ tấm sáo xuống cho mát.
  • Căn phòng có cửa sáo bằng tre trông rất mộc mạc.

• Tính từ:

  • Bài văn ấy nghe sáo quá, toàn là những lời lẽ khuôn sáo.
  • Anh ta chỉ biết nói những câu sáo rỗng để lấy lòng mọi người.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Khuôn sáo": Cụm từ nhấn mạnh tính chất máy móc, rập khuôn, không có gì mới mẻ.

  • Lối tư duy khuôn sáo sẽ không thể tạo ra đột phá.

• "Sáo ngữ": Từ ngữ sáo rỗng, được dùng một cách hình thức mà thiếu nội dung thực chất.

  • Bài diễn văn đầy sáo ngữ, chẳng thuyết phục được ai.

Biến thể và từ liên quan

• Sáo sậu (dt): Một loài chim thuộc họ Sáo, có kích thước lớn hơn.
• Sáo đá (dt): Một loài chim sáo có tiếng hót hay.
• Sáo trúc (dt): Tên gọi cụ thể cho loại sáo làm bằng ống trúc.
• Tiêu sáo (dt): Từ ghép chung chỉ các loại nhạc cụ hơi của dân tộc.

Từ đồng nghĩa

• Với nghĩa tính từ (rập khuôn): Sến, rỗng tuếch, công thức, máy móc.
• Với nghĩa danh từ (nhạc cụ): (một loại nhạc cụ hơi tương tự).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Ai đem con sáo sang sông, để cho con sáo sổ lồng sáo bay": Câu ca dao ý nói về sự mất mát, tiếc nuối khi để vuột mất thứ mình yêu quý hoặc chăm sóc.
• "Nói như sáo": Thành ngữ chỉ những lời nói hoa mỹ, khéo léo nhưng có thể thiếu thật lòng.

Học thuật

1. 1 dt Loài chim nhảy thuộc bộ sẻ, lông đen, có điểm trắng ở cánh: Ai đem con sáo sang sông, để cho con sáo sổ lồng sáo bay (cd).
2. 2 dt Nhạc cụ bằng ống trúc hay kim loại có nhiều lỗ, thổi thành tiếng: Tiếng sáo nghe giữa một chiều chợ vãn (Huy Cận).
3. 3 dt Thứ mành mành nhỏ, nan to: Trời nắng to, phải buông cánh sáo xuống.
4. 4 tt Theo khuôn mẫu đã có: Câu văn sáo.