Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Chỗ dòng suối, dòng sông có nước chảy từ trên cao trút xuống thấp: Chỉ một hiện tượng tự nhiên, nơi dòng nước đổ từ độ cao xuống thấp, thường tạo thành cảnh quan hùng vĩ.
   • Lượng nước lớn đổ xuống mạnh mẽ (dùng trong so sánh): Dùng để ví von về cường độ mạnh của một hiện tượng, như mưa.

2. Động từ (cổ ngữ):

   • Chết: Một từ dùng trong văn chương cổ để chỉ cái chết, thường mang sắc thái trang trọng hoặc bi tráng.

3. Động từ:

   • Viện cớ, lấy lý do: Hành động đưa ra một lý do, thường là không thật, để biện minh cho một hành động hoặc để tránh một việc gì đó.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Thác Bản Giốc là một trong những thác nước đẹp nhất Việt Nam.
  • Trời đổ mưa như thác. (Trời mưa rất to và nặng hạt.)

• Động từ (cổ ngữ):

  • "Đến điều sống đục sao bằng thác trong." (Tục ngữ, ý nói thà chết trong sạch còn hơn sống nhục nhã.)

• Động từ:

  • Anh ấy thác bệnh để xin nghỉ làm. (Anh ấy viện cớ bị ốm để xin nghỉ làm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lên thác xuống ghềnh": Thành ngữ chỉ việc trải qua nhiều gian truân, vất vả trong cuộc sống hoặc công việc.

  • Cuộc đời ông ấy đã trải qua bao phen lên thác xuống ghềnh.

• "Sống đục sao bằng thác trong": Thành ngữ thể hiện quan niệm sống, coi trọng danh dự, phẩm giá hơn mạng sống. Thà chết một cách trong sạch, vinh quang còn hơn sống một cách ô nhục.

Biến thể và từ gần giống

• Thác loạn (động từ): Hành động một cách bừa bãi, không theo trật tự, kỷ cương (thường dùng trong văn chương).

  • Bọn cướp thác loạn vào làng.

• Thác đổ (cụm danh từ): Dùng để miêu tả mưa rất to, nước đổ xuống như thác.

  • Trận mưa thác đổ kéo dài cả tiếng đồng hồ.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (chỉ thác nước): Ghềnh, cataracte (từ mượn Pháp).
• Động từ (viện cớ): Viện cớ, lấy cớ, nại cớ.
• Động từ (cổ - chết): Từ trần, khuất núi, qua đời (trang trọng); chết (thông thường).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Thác bệnh: Viện cớ là bị bệnh.

  • Hắn thường thác bệnh để trốn học.

• Thác từ: Viện cớ, từ chối (một cách lịch sự).

  • Ông ấy thác từ vì công việc bận rộn.

Thành ngữ liên quan

• "Lên thác xuống ghềnh": (Đã giải thích ở mục trên).
• "Sống đục sao bằng thác trong": (Đã giải thích ở mục trên).

1. d. Chỗ dòng suối, dòng sông có nước chảy từ trên cao trút xuống thấp : Thác là một nguồn năng lượng.
2. t. Chết (cũ) : Đến điều sống đục sao bằng thác trong (K).
3. đg. Viện cớ : Thác bệnh để xin nghỉ.