vòi
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
Danh từ:
- Bộ phận hình ống dài, mềm dẻo của con voi, nối từ mũi, dùng để cầm nắm, hút nước và đưa thức ăn vào miệng: "vòi" voi là một đặc điểm nhận dạng quan trọng.
- Bộ phận hình ống nhỏ, dài của một số loài côn trùng, dùng để hút thức ăn: "vòi" muỗi dùng để chích hút máu.
- Bộ phận của nhụy hoa, có hình dạng như một cái ống nhỏ: "vòi" nhụy là nơi hạt phấn nảy mầm.
- Bộ phận của đồ vật, có hình dạng giống cái vòi, dùng để dẫn hoặc điều khiển dòng chảy của chất lỏng, khí: "vòi" nước, "vòi" bơm.
Động từ:
- Ép buộc, đòi hỏi một cách dai dẳng, khó chịu để người khác phải đáp ứng yêu cầu của mình: "vòi" thường mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự nài nỉ, đòi hỏi quá đáng.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Con voi dùng vòi để uống nước.
- Muỗi đốt người bằng chiếc vòi nhọn của nó.
- Chiếc ấm trà bị sứt vòi.
- Anh ấy vặn vòi nước lại cho khỏi chảy.
Động từ:
- Đứa trẻ cứ vòi mẹ mua cho bằng được món đồ chơi.
- Anh ta đến đây chắc là để vòi vĩnh điều gì đó.
Các cách sử dụng nâng cao
"Vòi vĩnh": (động từ) đòi hỏi, nài nỉ một cách phiền phức, lặp đi lặp lại.
- Khách hàng đó cứ vòi vĩnh đòi giảm giá thêm.
"Lên vòi": (cụm động từ, thông tục) bắt đầu đòi hỏi, nài nỉ.
- Thấy bố về, thằng bé liền lên vòi đòi đi chơi.
Biến thể và từ gần giống
Vòi vọi (tính từ): rất cao, chót vót.
- Ngọn núi vòi vọi. (Nghĩa này khác biệt, chỉ sự cao lớn, không liên quan đến nghĩa gốc của "vòi").
Vòi hoa (danh từ): cách gọi khác của "vòi nhụy" trong thực vật học.
Từ đồng nghĩa
- Danh từ (bộ phận): vòi voi (trunk), vòi hút (proboscis), vòi nước (tap, faucet), vòi phun (nozzle).
- Động từ (đòi hỏi): nài nỉ, đòi hỏi, ép buộc, kỳ kèo.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
Vòi tiền: đòi hỏi, xin tiền một cách dai dẳng.
- Hắn ta chuyên đi vòi tiền người khác.
Vòi ăn: nài nỉ, đòi ăn.
- Đứa bé hay vòi ăn kẹo.
Thành ngữ liên quan
"Vòi rồng": (danh từ) hiện tượng thiên nhiên hình cột không khí xoáy mạnh từ một đám mây dông xuống mặt đất, có sức tàn phá lớn.
- Cơn lốc xoáy như một cái vòi rồng khổng lồ.
"Miệng ăn núi lở" / "Vung tay quá trán": (Thành ngữ có ý nghĩa tương phản) Nhắc đến việc đòi hỏi, tiêu xài quá mức có thể dẫn đến hậu quả, trong khi "vòi" thường là nguyên nhân dẫn đến sự đòi hỏi đó.
- 1 dt. 1. Bộ phận của voi, hình ống rất dài, nối từ mũi, có thể cuộn tròn để giữ vật. 2. Bộ phận ở một số sâu bọ, dùng hút thức ăn: vòi muỗi. 3. Bộ phận của nhuỵ hoa, có hình ống. 4. Bộ phận của một số đồ vật, có hình giống cái vòi: vòi bơm ấm sứt vòi.
- 2 đgt. ép đòi bằng được người khác phải cho cái gì đó: suốt ngày vòi ăn chắc hắn muốn vòi cái gì ở ông.