xấu

Thân thiện

Thời tiết xấu khiến chuyến dã ngoại bị hủy.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có hình thức, vẻ ngoài khó coi, gây cảm giác khó chịu: Chỉ sự thiếu hấp dẫn về mặt thẩm mỹ, làm cho người ta không muốn nhìn ngắm. Trái nghĩa với "đẹp".
   • Có giá trị, phẩm chất kém, đáng chê: Chỉ chất lượng thấp, không đạt yêu cầu. Trái nghĩa với "tốt".
   • Có thể gây hại, mang lại điều không hay: Chỉ tính chất tiêu cực, bất lợi hoặc đáng lo ngại của một sự việc, tình huống.
   • Trái với đạo đức, đáng chê trách: Chỉ hành vi, tính cách không phù hợp với chuẩn mực xã hội, đạo đức.
   • Có giá trị đạo đức kém, đáng khinh, đáng xấu hổ: Chỉ điều làm tổn hại đến danh dự, thanh danh của cá nhân hoặc tập thể.

Ví dụ sử dụng

• Về hình thức:

  • Căn nhà ấy trông rất xấu.
  • Anh ấy có chữ viết tay xấu.

• Về chất lượng:

  • Mảnh đất này xấu, khó canh tác.
  • Chiếc xe mua phải hàng xấu.

• Về tính chất sự việc:

  • Dự báo thời tiết xấu cho ngày mai.
  • Bệnh nhân có những triệu chứng xấu.

• Về đạo đức, hành vi:

  • Đó là một hành vi xấu, không nên bắt chước.
  • Đứa trẻ đó bị bạn bè lôi kéo vào những thói xấu.

• Về danh dự:

  • Làm thế thật là xấu mặt cho gia đình.
  • Anh ta nêu gương xấu cho cả tập thể.

Các cách sử dụng nâng cao

• "xấu đi": trở nên tồi tệ hơn, kém đi so với trước.

  • Tình hình sức khỏe của bà ấy đang xấu đi.

• "xấu hay làm tốt" (thành ngữ): chỉ người có bản chất, năng lực kém nhưng lại hay thể hiện, khoe khoang.

  • Hắn ta đúng kiểu xấu hay làm tốt, chẳng được tích sự gì.

• "xấu chàng hổ ai" (thành ngữ): khi một người (thường là chồng) làm điều xấu thì người thân (vợ) cũng cảm thấy xấu hổ, liên lụy; chỉ sự liên đới về danh dự trong quan hệ thân thiết.

Biến thể và từ gần giống

• Xấu xa (tính từ): ở mức độ nghiêm trọng hơn, chỉ sự đê tiện, tồi tệ về mặt đạo đức.

  • Âm mưu xấu xa của hắn ta cuối cùng cũng bị bại lộ.

• Xấu xí (tính từ): nhấn mạnh vào vẻ ngoài khó coi, kém duyên.

  • Con cóc trông xấu xí nhưng có ích cho nhà nông.

• Xấu hổ (tính từ): cảm thấy ngượng ngùng, mất mặt vì lỗi lầm của mình hoặc người thân.

  • Cậu ấy xấu hổ đỏ mặt khi bị cô giáo phê bình.

Từ đồng nghĩa

• Xấu (về ngoại hình): khó coi, kém sắc, thô kệch.
• Xấu (về chất lượng): tồi, kém, dở.
• Xấu (về đạo đức): hư, bậy, tồi tệ.

Từ trái nghĩa

• Đẹp (về ngoại hình).
• Tốt (về chất lượng, đạo đức, tính chất).
• Hay (về kết quả, tình huống).

Thành ngữ liên quan

• Xấu như ma: rất xấu, xấu đến mức đáng sợ (thường nói về ngoại hình).

  • Bộ quần áo ấy mặc vào trông xấu như ma.

• Xấu người đẹp nết: người có vẻ ngoài không đẹp nhưng tính tình, phẩm hạnh lại tốt.

  • Đừng coi thường ai, nhiều khi xấu người đẹp nết đấy.

Học thuật

1. t. 1 Có hình thức, vẻ ngoài khó coi, gây cảm giác khó chịu, làm cho không muốn nhìn ngắm; trái với đẹp. Chữ xấu. Xấu như ma. Xấu người nhưng đẹp nết. 2 Có giá trị, phẩm chất kém, đáng chê; trái với tốt. Hàng xấu. Đất xấu. 3 Thuộc loại có thể gây hại, mang lại điều không hay, đáng phàn nàn; trái với tốt. Bạn xấu. Thời tiết xấu. Tình hình xấu. Triệu chứng xấu. 4 Trái với đạo đức, đáng chê trách; trái với tốt. Hành vi xấu. Có nhiều tính xấu. Ăn ở xấu. Thái độ xấu. 5 Có giá trị đạo đức kém, đáng khinh, đáng xấu hổ. Nêu gương xấu. Xấu mặt vì con. Xấu chàng hổ ai (tng.).