đè

Thân thiện

Một người đàn ông đè một tảng đá lớn lên mảnh vải để làm phẳng nó.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Đặt một vật nặng lên trên để nén, giữ hoặc làm cho không cử động được: Hành động dùng sức nặng hoặc áp lực từ trên xuống.
   • Nhắm thẳng đến, hướng về một đối tượng hoặc mục tiêu cụ thể: (Nghĩa cổ, thường dùng trong văn chương) Hành động tập trung hoặc tiến thẳng tới một điểm.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa nén, giữ):
  • Dùng tay đè tờ giấy xuống cho khỏi bay.
  • Con mèo nằm đè lên cuốn sách.
  • Cái bàn đè lên dây điện rất nguy hiểm.
• Động từ (nghĩa nhắm thẳng, hướng về - nghĩa cổ):
  • Đoàn quân cứ thế đè thẳng hướng đông mà tiến. (Văn chương)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đè đầu cưỡi cổ": (thành ngữ) Hành động áp bức, bóc lột, đè nén người khác một cách tàn nhẫn.
  • Bọn địa chủ ngày xưa thường đè đầu cưỡi cổ nông dân.
• "đè nén": (từ ghép) Áp chế, kiềm hãm, không cho phát triển hoặc bộc lộ.
  • Anh ấy luôn đè nén cảm xúc của mình, không bao giờ chia sẻ với ai.

Biến thể và từ liên quan

• Đè nặng: Gây ra áp lực tinh thần hoặc cảm xúc lớn.
  • Nợ nần đè nặng lên vai người lao động.
• Đè bẹp: Dùng sức mạnh áp đảo để làm thất bại hoàn toàn.
  • Đội chủ nhà đè bẹp đối thủ với tỉ số 5-0.

Từ đồng nghĩa

• Nén: (động từ) Dùng lực ấn xuống.
• Ấn: (động từ) Đẩy hoặc tì mạnh xuống.
• Chèn: (động từ) Đặt vật cứng vào khe hở để giữ chặt.

Từ trái nghĩa

• Nâng: (động từ) Nâng lên, đỡ lên.
• Nhấc: (động từ) Chuyển vật từ thấp lên cao.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Cá lớn đè cá bé": (thành ngữ) Chỉ sự áp đảo của kẻ mạnh đối với kẻ yếu, thường trong cạnh tranh khốc liệt.
• "Đè chết không nói": (khẩu ngữ) Nhất quyết không chịu nói ra, dù bị ép buộc.

Học thuật

1. 1 đgt. 1. Nén mạnh xuống bằng một vật nặng đặt ở trên: Ngói đỏ lợp nghè, hòn trên đè hòn dưới, đá xanh xây cổng, hòn dưới nống hòn trên (Câu đối cổ).
2. 2 Nhắm theo: Xăm xăm đè nẻo Lam-kiều lần sang (K).