Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chỉ người phụ nữ tháo vát, chăm lo đầy đủ và có kết quả tốt mọi công việc trong gia đình: Từ này thường dùng để khen ngợi phẩm chất của một người vợ, người mẹ trong việc quán xuyến, sắp xếp công việc nhà một cách chu toàn và hiệu quả.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Bà ấy là một người vợ rất đảm, gia đình luôn ngăn nắp và bữa cơm nào cũng đầy đủ.
  • Nhờ có người mẹ đảm đang, các con cái đều được chăm sóc chu đáo và học hành đến nơi đến chốn.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đảm đang": Đây là hình thức láy phổ biến và đầy đủ hơn của từ "đảm", nhấn mạnh sự tháo vát, khéo léo trong việc nhà và chăm lo gia đình.
  • Cô ấy vừa đi làm vừa chăm con mà vẫn rất đảm đang.
• "Đảm lược": (Từ cổ, ít dùng) Chỉ người phụ nữ có tài năng, mưu lược.
• "Nữ công gia chánh đảm": Cụm từ dùng để ca ngợi người phụ nữ giỏi giang trong các công việc nội trợ, gia chánh.

Biến thể và từ gần giống

• Đảm đang (tt): Là dạng láy hoàn chỉnh và thông dụng nhất của "đảm".
• Tháo vát (tt): Có khả năng xoay xở, giải quyết công việc một cách nhanh nhẹn và hiệu quả (nghĩa rộng hơn, có thể dùng cho cả nam và nữ).
• Chu toàn (tt): Làm mọi việc một cách đầy đủ, trọn vẹn, không thiếu sót.
• Gia trưởng (tt): (Thường dùng cho nam giới) Chỉ người đàn ông gánh vác, lo toan mọi việc trong gia đình.

Từ đồng nghĩa

• Tháo vát: Khéo léo, nhanh nhẹn trong công việc.
• Khéo léo: Có kỹ năng, biết cách sắp xếp và xử lý công việc.
• Chu đáo: Cẩn thận, lo liệu đầy đủ mọi mặt.

Từ trái nghĩa

• Vụng về: Thiếu khéo léo, không giỏi trong việc sắp xếp, tổ chức.
  • Cô ấy hơi vụng về trong chuyện bếp núc.
• Cẩu thả: Làm việc qua loa, không chu toàn.
  • Làm việc nhà một cách cẩu thả sẽ khiến gia đình lộn xộn.

Lưu ý sử dụng

• Từ "đảm" ngày nay chủ yếu được dùng trong cụm "đảm đang". Khi dùng một mình, nó mang sắc thái cổ điển, văn chương hơn.
• Đây là một từ mang tính tích cực, thường dùng để khen ngợi. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, nó có thể gắn với quan niệm truyền thống về vai trò của người phụ nữ trong gia đình.

1. tt. Nói người phụ nữ tháo vát, chăm lo đầy đủ và có kết quả tốt mọi công việc trong gia đình: Nhờ có người vợ đảm, nên ông ta yên tâm đi công tác xa.