Định nghĩa

1. Động từ:
   • Sắp xếp, trưng bày theo một trật tự nhất định: Hành động đặt các đồ vật, vật phẩm một cách có chủ ý để người khác có thể nhìn thấy, sử dụng hoặc thưởng thức.
   • Đặt ra, dọn ra (thức ăn, đồ dùng): Hành động đặt thức ăn, đồ uống hoặc các vật dụng cần thiết lên bàn, mâm, chiếu để chuẩn bị cho một hoạt động như ăn uống, tiếp khách.
   • Hiện ra, lộ ra một cách rõ ràng: Sự việc, tình huống, cảnh tượng tự biểu hiện ra trước mắt người quan sát.
   • Chỉ dẫn, hướng dẫn cách làm: Hành động giải thích, chỉ vẽ cho ai đó cách thức để thực hiện một việc gì.
   • Nghĩ ra, sắp đặt (một kế hoạch, trò chơi): Hành động suy tính, tạo ra hoặc tổ chức một việc gì đó, thường là một trò tiêu khiển, một âm mưu hay một tình huống mới.
   • Bày tỏ, thổ lộ (ý kiến, tâm sự): Hành động nói ra, biểu lộ những suy nghĩ, tình cảm thầm kín của mình với người khác.

Ví dụ sử dụng

• Sắp xếp, trưng bày:

  • Người bán hàng bày đủ các loại hoa quả lên sạp.
  • Bảo tàng bày nhiều hiện vật quý từ thời cổ đại.

• Đặt ra, dọn ra:

  • Mẹ đã bày cơm canh nóng hổi lên bàn.
  • Cô ấy bày bộ ấm chén mới ra bàn tiếp khách.

• Hiện ra, lộ ra:

  • Sự thật phũ phàng cuối cùng cũng bày ra trước mắt mọi người.
  • Cảnh tượng hỗn loạn bày nguyên trạng phía trước.

• Chỉ dẫn, hướng dẫn:

  • Anh ấy bày cho tôi cách sửa chiếc xe đạp.
  • Cô giáo ân cần bày cách giải bài toán khó.

• Nghĩ ra, sắp đặt:

  • Bọn trẻ lại bày trò chơi mới.
  • Chúng bày mưu để chiếm đoạt tài sản.

• Bày tỏ, thổ lộ:

  • Cô ấy bày hết nỗi lòng với người bạn thân.
  • Anh ấy thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình trong cuộc họp.

Các cách sử dụng nâng cao

• "bày vẽ": (thường dùng với nghĩa tiêu cực) Làm cho trở nên rườm rà, phức tạp một cách không cần thiết; tổ chức ăn uống, tiệc tùng không phù hợp với hoàn cảnh.

  • Việc đơn giản vậy, đừng có bày vẽ ra cho phức tạp.
  • Nhà đang túng thiếu, bày vẽ gì chuyện cỗ bàn.

• "bày biện": Sắp xếp, bố trí đồ đạc, vật dụng một cách chu đáo, ngăn nắp.

  • Căn phòng được bày biện rất gọn gàng và ấm cúng.

• "bày đặt": Bịa đặt, dựng chuyện ra; sắp xếp, bố trí (thường mang sắc thái không hay).

  • Nó toàn bày đặt chuyện để nói xấu người khác.

Biến thể và từ gần giống

• Bày tỏ (động từ): Nói ra, thể hiện rõ ý kiến, tình cảm.
• Bày biện (động từ): Sắp xếp, trang trí.
• Bày vẽ (động từ): Làm cho rườm rà, hình thức.
• Bày đặt (động từ): Bịa chuyện, sắp xếp (mang nghĩa xấu).

Từ đồng nghĩa

• Trưng bày, phô bày: (cho nghĩa sắp xếp, hiện ra).
• Dọn, dọn ra: (cho nghĩa đặt thức ăn).
• Chỉ bảo, hướng dẫn: (cho nghĩa chỉ dẫn).
• Nghĩ ra, toan tính: (cho nghĩa nghĩ ra kế hoạch).
• Giãi bày, thổ lộ: (cho nghĩa bày tỏ).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Bày ra: Làm cho xuất hiện, làm lộ ra.

  • Sự việc ấy bày ra quá nhiều điều đáng suy ngẫm.

• Bày mưu: Nghĩ ra, lập ra những kế hoạch, mưu đồ (thường là xấu).

  • Hắn luôn bày mưu hãm hại đối thủ.

Thành ngữ liên quan

• "Bày như bày hàng": Bày ra lung tung, không có trật tự, giống như cách bày bán hàng rong.

  • Sách vở bày như bày hàng khắp mặt bàn.

• "Bày hươu bày vượn": Bày đặt, bịa chuyện một cách lố bịch, vô lý.

  • Đừng có bày hươu bày vượn những chuyện không có thật.

1. 1 đgt. 1. Sắp xếp theo một thứ tự nào đó: Bày đồ hàng để bán, bày tranh triển lãm 2. Đặt ra trên bàn, trên chiếu, trên mâm: Thì trân thức thức sẵn bày (K) 3. Hiện rõ ra: Cảnh tranh giành bày ra trước mặt.
2. 2 đgt. Chỉ vẽ cho: Bày cho cách tiến hành.
3. 3 đgt. Tìm cách thực hiện một mục đích: Thua cuộc này, bày cuộc khác (Trg-chinh).
4. 4 đgt. Tỏ ý kiến: Sự mình nàng mới gót đầu bày ngay (K).
5. 5 đgt. Tổ chức: Chưa xong tiệc rượu lại bày trò chơi (K).
6. 6 đgt. Bày vẽ nói tắt: Đương lúc khó khăn, bày ra ăn uống làm gì.