bẹ

Học thuật

Thân thiện

Bé gái bóc bẹ ngô để lấy hạt.

Định nghĩa

Danh từ:
- Bộ phận xoè rộng ra ở gốc lá của một số loại cây (như ngô, chuối, cau), thường ôm lấy thân cây: Đây là nghĩa phổ biến nhất, chỉ phần bao bọc ở gốc lá, có chức năng bảo vệ và hỗ trợ.
- (Phương ngữ) Ngô, bắp: Trong một số vùng miền, từ "bẹ" được dùng để chỉ cây ngô hoặc hạt ngô.

Ví dụ sử dụng

Danh từ (nghĩa bộ phận cây):
- Người nông dân tước bẹ chuối để cho lợn ăn. (Bẹ ở đây chỉ phần bao bọc gốc lá chuối.)
- Bẹ cau khô thường được dùng để làm chổi.
- Lá ngô non vẫn còn nằm trong bẹ.
Danh từ (nghĩa phương ngữ - ngô):
- Nhà em trồng một luống bẹ sau vườn. (Bẹ ở đây có nghĩa là cây ngô.)
- Bà nấu cháo bẹ cho cháu ăn. (Cháo bẹ tức là cháo ngô.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Bẹ" trong thành ngữ, tục ngữ: Từ này ít xuất hiện trong thành ngữ phổ thông, nhưng có thể gặp trong lời ăn tiếng nói địa phương liên quan đến nghĩa "ngô".
Sử dụng trong văn miêu tả thực vật: "Bẹ" là thuật ngữ mô tả hình thái thực vật một cách chính xác, ví dụ:

Biến thể và từ liên quan

Bẹ lá: Cụm từ chuyên ngành, đồng nghĩa với "bẹ" trong nghĩa thực vật.
Bắp: Từ phổ thông đồng nghĩa với nghĩa phương ngữ "ngô" của "bẹ".
Ngô: Từ toàn dân, cùng chỉ một loại cây lương thực.
Vỏ: Có thể dùng trong một số ngữ cảnh tương tự (ví dụ: vỏ bắp chuối) nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa, vì "bẹ" là một bộ phận cụ thể của lá.

Từ đồng nghĩa

Cho nghĩa bộ phận cây: Bao lá, vỏ lá (trong một số ngữ cảnh không chuyên môn).
Cho nghĩa phương ngữ (ngô): Bắp, ngô.

Lưu ý sử dụng

Trong văn viết chuẩn và giao tiếp toàn dân, nghĩa thứ nhất (bộ phận của cây) là nghĩa chính và được hiểu rộng rãi.
Nghĩa phương ngữ (chỉ cây ngô) chủ yếu được sử dụng trong khẩu ngữ ở một số địa phương. Khi giao tiếp, cần chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm.
Từ này không có phrasal verb hay thành ngữ cố định phổ biến trong tiếng Việt hiện đại.

Bé gái bóc bẹ ngô để lấy hạt.

1 d. Bộ phận xoà rộng ra ở gốc lá của một số loại cây như ngô, chuối, cau, v.v., thường ôm lấy thân cây. Bẹ ngô. Bẹ cau.
2 d. (ph.). Ngô.