cùi
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
Danh từ:
- Phần thịt dày của vỏ quả: Phần vỏ quả phát triển dày lên, thường có ở các loại quả như bưởi, cam.
- Phần thịt quả nằm dưới lớp vỏ: Phần có thể ăn được của quả, nằm ngay bên trong lớp vỏ cứng bên ngoài.
- Phần thịt mọng nước của quả, nằm giữa vỏ và hạt: Phần cùi thường dày, nhiều nước và ngọt, bao quanh hạt.
- Lõi của một số loại quả, củ: Phần ở trung tâm, có cấu trúc đặc biệt.
Danh từ (nghĩa khác):
- Bệnh hủi: Tên gọi dân gian của bệnh phong (bệnh Hansen), một bệnh nhiễm trùng mãn tính.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (nghĩa thực vật):
- Mẹ tôi thường dùng cùi bưởi để nấu chè. (Phần vỏ dày của quả bưởi.)
- Cùi dừa non rất mềm và ngọt, thường dùng làm thức uống. (Phần thịt trắng bên trong quả dừa.)
- Mùa hè, tôi thích ăn cùi vải vì nó mọng nước và thơm. (Phần thịt quả vải bao quanh hạt.)
- Sau khi bẻ hết hạt ngô, chỉ còn lại cùi bắp. (Lõi của bắp ngô.)
Danh từ (nghĩa bệnh lý):
- Ngày xưa, người mắc bệnh cùi thường bị kỳ thị và cách ly. (Bệnh hủi.)
- Y học hiện đại đã có thể chữa khỏi bệnh cùi. (Bệnh phong.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "ăn cùi, chịu vỏ": Thành ngữ ám chỉ việc chịu phần thiệt thòi, khó khăn trong khi người khác hưởng phần lợi.
- Trong công việc đó, anh ta phải ăn cùi, chịu vỏ còn lợi nhuận thì người khác hưởng hết.
Biến thể và từ gần giống
Cùi chỏ (danh từ, phương ngữ): Khuỷu tay.
- Anh ấy bị trầy xước ở cùi chỏ.
Cùi hủi (danh từ): Cách gọi khác của bệnh hủi, bệnh phong.
- Thịt quả (danh từ): Từ đồng nghĩa mô tả phần cùi của quả theo nghĩa thực vật học.
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa thực vật: Thịt quả, tép (đối với cam, quýt), cơm (đối với dừa, nhãn, vải).
- Nghĩa bệnh lý: Bệnh hủi, bệnh phong, bệnh Hansen.
Các cụm từ liên quan
Bệnh cùi: Cụm từ chỉ bệnh hủi.
- Trung tâm điều trị bệnh cùi nằm ở vùng ngoại ô.
Cùi dừa: Phần thịt trắng bên trong quả dừa.
- Cùi dừa già thường được nạo ra để làm kẹo dừa.
Cùi bưởi: Phần vỏ dày, xốp, màu trắng của quả bưởi.
- Cùi bưởi được dùng phổ biến trong các món chè và mứt.
Thành ngữ liên quan
- Nhà cùi: Chỉ nơi ở hoặc khu vực cách ly dành cho người mắc bệnh hủi ngày xưa.
- Câu chuyện kể về một bác sĩ tận tâm chữa bệnh cho người ở nhà cùi.
- 1 dt. 1. Bộ phận của vỏ quả dày lên: Cùi bưởi 2. Bộ phận của quả ở dưới vỏ: Cùi dừa 3. Bộ phận mọng nước của quả ở giữa vỏ và hạt: Cùi nhãn; Cùi vải 4. Lõi một số quả: Cùi bắp.
- 2 dt. Bệnh hủi: Bệnh cùi ngày nay được chữa khỏi.