dốc

Thân thiện

Xe xuống dốc phải có phanh tốt.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Đoạn đường nghiêng, có độ cao thay đổi: Chỉ một khúc đường lên hoặc xuống có độ nghiêng đáng kể so với mặt bằng.
   • Chỗ đất, địa hình nghiêng: Chỉ một khu vực địa hình có bề mặt không bằng phẳng, thấp dần hoặc cao dần.

2. Tính từ:

   • Nghiêng, không bằng phẳng: Mô tả một bề mặt hoặc vật thể có một đầu cao hơn đầu kia một cách rõ rệt.

3. Động từ:

   • Đổ hết chất lỏng ra: Hành động nghiêng vật chứa để làm cho toàn bộ chất lỏng bên trong chảy ra ngoài.
   • Dồn hết, tập trung toàn bộ (sức lực, tâm trí...) vào việc gì: Hành động tập trung mọi nỗ lực, nguồn lực vào một mục đích duy nhất.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Xe tải nặng leo dốc rất chậm.
  • Con dốc trước nhà rất cao.

• Tính từ:

  • Mái nhà lá thường làm rất dốc để thoát nước mưa nhanh.
  • Bàn học này bị chênh, mặt nó hơi dốc.

• Động từ (nghĩa đổ hết):

  • Anh ấy dốc hết nước trong bình ra chậu.
  • Cô dốc rượu từ chai vào ly.

• Động từ (nghĩa dồn hết):

  • Cả xã dốc sức chống hạn.
  • Cậu ấy dốc lòng học tập để thi đỗ đại học.

Các cách sử dụng nâng cao

• "dốc ngược": Nghiêng hoặc lật ngược một vật để đổ hoặc kiểm tra thứ bên trong.

  • Cô dốc ngược chiếc túi, những hạt kẹo rơi lả tả.

• "dốc hết ruột gan": Bày tỏ hết mọi tâm tư, suy nghĩ thầm kín trong lòng.

  • Trong lá thư, cô ấy đã dốc hết ruột gan về nỗi cô đơn của mình.

Biến thể và từ liên quan

• Dốc đứng (tính từ): Rất dốc, gần như thẳng đứng.

  • Vách núi dốc đứng, không thể leo được.

• Dốc ngược (động từ): Hành động lật ngược vật gì đó để đổ.

• Dốc lòng (động từ): Dồn hết tâm ý, tình cảm vào việc gì.
• Dốc sức (động từ): Dồn hết sức lực vào việc gì.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ/Tính từ: Dốc đổ, nghiêng, thoai thoải, dốc thoải.
• Động từ (đổ hết): Đổ, trút, hắt.
• Động từ (dồn hết): Tập trung, dồn, đổ (công sức).

Các cụm từ (ngữ động từ) liên quan

• Dốc vào: Tập trung mọi thứ (sức lực, tiền bạc, thời gian) cho một việc cụ thể.

  • Công ty dốc vốn vào dự án nghiên cứu mới.

• Dốc ra: Đổ hết thứ gì đó ra ngoài (theo nghĩa đen hoặc nghĩa bóng như tiền nong).

  • Để mua chiếc xe, anh ta phải dốc hết tiền tiết kiệm ra.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Lên dốc xuống đèo": Chỉ hành trình gian nan, vất vả, gặp nhiều chông gai, trắc trở.

  • Sự nghiệp của anh ấy trải qua nhiều đoạn lên dốc xuống đèo.

• "Dốc đứng chân mềm": Ám chỉ việc gặp khó khăn, thử thách lớn nhưng bản thân lại không đủ cứng cỏi, mạnh mẽ để vượt qua.

Học thuật

1. 1 dt. Đoạn đường lên rất cao: Đèo cao dốc đứng (tng); Xe xuống dốc phải có phanh tốt. // tt. Nghiêng hẳn xuống: Mái nhà dốc.
2. 2 đgt. 1. Đổ hết chất lỏng trong một vật đựng ra: Dốc rượu ra cái chén 2. Đổ hết vào: Động viên lực lượng to lớn đó dốc vào kháng chiến (HCM).