gỉ

Thân thiện

Xe đạp cũ có nhiều gỉ ở yên và ghi-đông.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Chất màu đỏ sẫm hoặc nâu, thường pha đen, hình thành trên bề mặt kim loại do phản ứng oxy hóa: Chất này bào mòn kim loại, làm hỏng bề mặt.
   • Dử mắt: Chất nhầy khô đọng lại ở khóe mắt sau khi ngủ dậy.

2. Động từ:

   • Bị biến thành gỉ, bị ăn mòn do oxy hóa: Quá trình kim loại tiếp xúc với không khí ẩm và bị gỉ.
   • Làm cho bị gỉ: Tác động khiến cho kim loại bắt đầu hoặc dễ bị gỉ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (chất oxy hóa):

  • Cái ổ khóa cũ này phủ đầy gỉ.
  • Anh ấy dùng giấy nhám để chà sạch lớp gỉ trên thanh sắt.

• Danh từ (dử mắt):

  • Sáng ngủ dậy, em bé thường có gỉ mắt.

• Động từ:

  • Sắt để ngoài trời mưa nắng rất dễ gỉ.
  • Nước biển có thể làm gỉ chiếc neo tàu rất nhanh.

Các cách sử dụng nâng cao

• "gỉ sét": Cụm từ thường dùng để chỉ hiện tượng hoặc chất gỉ trên sắt thép.

  • Cầu thép lâu năm đầy gỉ sét.

• "không gỉ": Tính từ ghép chỉ vật liệu có khả năng chống lại sự oxy hóa, hình thành gỉ.

  • Dao làm từ thép không gỉ.

Biến thể và từ gần giống

• Gỉ sắt (dt): Từ cụ thể hơn chỉ chất gỉ hình thành trên sắt.
• Han gỉ (dt): Từ đồng nghĩa, thường dùng trong văn nói.
• Rỉ (đgt, dt): Một biến thể chính tả khác của "gỉ", cùng nghĩa.
  • Chiếc máy cũ đã bắt đầu rỉ.

Từ đồng nghĩa

• Han (dt, đgt): Chất gỉ hoặc hành động bị gỉ (thông tục).
• Rỉ sét (dt): Chất gỉ (cách nói khác).

Từ trái nghĩa

• Sáng bóng: Trạng thái bề mặt kim loại mới, sạch, không gỉ.
• Nguyên chất: Trạng thái kim loại chưa bị biến đổi, ăn mòn.

Thành ngữ liên quan

• Rỉ/gỉ như cái đinh: Thành ngữ so sánh, ví việc một vật bằng sắt bị gỉ rất nhiều.
  • Cái xe đạp cũ ấy để ngoài vườn, giờ rỉ như cái đinh rồi.

Học thuật

1. 1 I. dt. Chất màu đỏ sẫm, pha đen, bám phía ngoài các kim loại do bị ô-xi hoá: xe đạp lắm gỉ quá. II. đgt. Làm cho gỉ: mạ thế này thì dễ bị gỉ thép không gỉ.
2. 2 Nh. Dử mắt.