Định nghĩa

1. Liên từ:
   • Để khỏi, nếu không thì: Dùng để nối hai mệnh đề, biểu thị mục đích tránh một điều không mong muốn hoặc một hậu quả tiêu cực có thể xảy ra. Từ này thường đứng ở giữa câu, sau hành động cần làm và trước hậu quả cần tránh.

Ví dụ sử dụng

• Liên từ:
  • Cá nóng ăn ngay kẻo tanh. (Hãy ăn cá ngay khi còn nóng, nếu không nó sẽ tanh.)
  • Bát phở nóng hổi nên ăn ngay kẻo nguội kém ngon. (Bát phở đang nóng hổi, nên ăn ngay kẻo nguội mất ngon.)
  • Tôi phải đi ngay kẻo muộn. (Tôi phải đi ngay, nếu không sẽ muộn.)
  • Tôi vội đi kẻo nhỡ tàu. (Tôi vội đi để khỏi lỡ tàu.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "kẻo mà": Cách nói nhấn mạnh hơn, thường dùng trong khẩu ngữ.
  • Nhanh lên kẻo mà trễ học. (Nhanh lên, nếu không thì sẽ trễ học đấy.)
• "kẻo không": Cách nói phủ định kép để nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh hậu quả.
  • Mặc áo ấm vào kẻo không lại ốm. (Hãy mặc áo ấm vào, để khỏi bị ốm.)

Biến thể và từ gần giống

• Để: Có thể dùng thay thế trong nhiều ngữ cảnh, nhưng "kẻo" thường mang sắc thái cảnh báo rõ rệt hơn về hậu quả tiêu cực.
  • Ăn đi để (kẻo) đói.
• Nếu không: Cụm từ đồng nghĩa, thường đứng ở đầu vế câu chỉ hậu quả.
  • Ăn ngay đi, nếu không sẽ đói.

Từ đồng nghĩa

• Để khỏi: Nhấn mạnh mục đích phòng tránh.
• Nếu không thì: Nhấn mạnh vào sự đối lập giữa hai khả năng.
• Bằng không: (Trang trọng hơn) Nếu không như vậy thì.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

(Không áp dụng vì "kẻo" là liên từ, không tạo thành cụm động từ.)

Thành ngữ liên quan

• Ăn kẻo đói, mặc kẻo rét: Thành ngữ khuyên làm việc gì đó một cách chủ động, kịp thời để tránh hậu quả.
  • Mẹ dặn: "Con nhớ ăn cho đủ bữa, ăn kẻo đói, mặc kẻo rét".

1. l. Để khỏi: Cá nóng ăn ngay kẻo tanh.