bần

Thân thiện

Người nông dân trồng cây bần ở vùng nước lợ.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Loài cây thân gỗ: Một loại cây mọc ở vùng đầm lầy nước lợ, ven biển, có rễ chống nổi lên khỏi mặt bùn. Gỗ và vỏ cây có nhiều công dụng.
   • Chất liệu từ cây bần: Chỉ phần vỏ xốp, nhẹ của cây bần, dùng để làm nút chai, vật cách nhiệt.

2. Tính từ:

   • Nghèo khổ, thiếu thốn: Trạng thái không có hoặc có rất ít của cải vật chất, cuộc sống khó khăn.
   • Keo kiệt, bủn xỉn (khẩu ngữ): Tính cách không muốn cho đi, sẻn so, hà tiện.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Rừng bần ven biển là hệ sinh thái rất quan trọng. (Chỉ loài cây)
  • Người ta thường dùng bần để đóng nút chai rượu vang. (Chỉ chất liệu từ vỏ cây)

• Tính từ:

  • Gia cảnh nhà ấy rất bần, chẳng có của ăn của để. (Chỉ sự nghèo khổ)
  • Đừng có bần thế, mời người ta ăn một bữa cho tử tế đi. (Chỉ sự keo kiệt)

Các cách sử dụng nâng cao

• "hàn vi bần bạc": Chỉ thời trẻ hoặc lúc đầu còn nghèo khó, vất vả.

  • Ông ấy đã trải qua thời hàn vi bần bạc trước khi thành công.

• "bần cùng": Cực kỳ nghèo khổ, cùng quẫn.

  • Sự bần cùng đôi khi đẩy con người ta đến những hành động tuyệt vọng.

Biến thể và từ liên quan

• Bần hàn (tính từ): Nghèo khổ, thiếu thốn. Từ đồng nghĩa với nghĩa "nghèo" của "bần".

  • Cuộc sống bần hàn không làm ông ấy nản chí.

• Bần nông (danh từ): Giai cấp nông dân nghèo khổ, không có hoặc có rất ít ruộng đất (từ dùng trong phân tích xã hội học, lịch sử).

  • Cách mạng đã giúp đỡ tầng lớp bần nông.

• Bần cùng hóa (động từ): Làm cho trở nên nghèo khổ cùng cực.

  • Chính sách thuế khóa nặng nề có nguy cơ bần cùng hóa người nông dân.

Từ đồng nghĩa

• Nghèo: Không có nhiều tiền của, đời sống vật chất thiếu thốn.
• Khốn khó: Gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn về kinh tế.
• Keo kiệt: Hà tiện, không muốn chi tiêu hoặc cho ai cái gì.
• Bủn xỉn: Keo kiệt, nhỏ mọn (thường dùng trong khẩu ngữ).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Cờ bạc là bác thằng bần": (Tục ngữ) Ý nói đánh bạc rất dễ dẫn đến cảnh nghèo khổ, mất hết của cải.
• "Bần cùng sinh đạo tặc": (Thành ngữ) Khi nghèo khó, cùng đường quá, người ta có thể sinh ra trộm cắp, làm điều phi pháp.

Học thuật

1. 1 dt. (thực) Loài cây ở vùng nước lợ, có rễ mọc nhô lên khỏi mặt bùn: Rễ cây bần dùng làm nút chai.
2. 2 tt. 1. Nghèo: Cờ bạc là bác thằng bần (tng) 2. Keo kiệt (thtục): Cho ít thế thì bần quá.