lém

Thân thiện

Bình thường ít nói, sao hôm nay lại lém thế.

Định nghĩa

1. Tính từ (thông tục):

   • Nói nhiều, nhanh và tỏ ra tinh khôn, láu lỉnh: Thường dùng để chỉ người nói nhanh, nhiều lời và tỏ ra lanh lợi, khôn ngoan một cách hơi quá mức, thường mang hàm ý chê bai nhẹ nhàng.
   • Ví dụ: Đứa bé đó lém lắm, nói chuyện với người lớn không hề sợ.

2. Động từ (thông tục):

   • (Lửa) cháy lan nhanh: Dùng để miêu tả ngọn lửa cháy không thành ngọn to nhưng lan ra rất nhanh.
   • Ví dụ: Gió to, lửa lém sang cả nhà hàng xóm.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Thằng bé mới năm tuổi mà đã lém như người lớn. (Đứa bé mới năm tuổi mà đã nói nhanh, nhiều và tỏ ra khôn ngoan như người lớn.)
  • Cô ấy được cái lém, đi đâu cũng dễ bắt chuyện. (Cô ấy có cái tài nói nhanh, nhiều, đi đâu cũng dễ dàng bắt chuyện.)

• Động từ:

  • Chỉ một loáng, lửa đã lém hết mái nhà. (Chỉ một lát, lửa đã cháy lan nhanh hết cả mái nhà.)
  • Cẩn thận kẻo tàn lửa lém vào đống củi. (Hãy cẩn thận kẻo tàn lửa cháy lan sang đống củi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lém như Cuội": Thành ngữ so sánh, ý nói rất lém, rất láu lỉnh và khéo nói (Cuội là nhân vật trong truyện cổ tích nổi tiếng vì hay nói dối).

  • Đừng nghe nó nói, nó lém như Cuội ấy mà. (Đừng nghe nó nói, nó láu lỉnh và khéo nói như Cuội vậy.)

• "Lém miệng": Có tài ăn nói nhanh nhẹn, lanh lợi.

  • Nhờ lém miệng mà cô ấy bán được nhiều hàng. (Nhờ có tài ăn nói nhanh nhẹn mà cô ấy bán được nhiều hàng.)

Biến thể và từ gần giống

• Lem lém (từ láy):

  • Tính từ: Nhấn mạnh mức độ nhiều, liên tiếp của tính chất "lém" (nói nhiều, nhanh) hoặc của hành động "lém" (cháy lan).

    • Nó cứ nói lem lém cả buổi không ngừng. (Nó cứ nói liên tục, nhanh và nhiều cả buổi không ngừng.)
    • Lửa cháy lem lém. (Lửa cháy lan ra liên tục và nhanh.)

• Láu lỉnh (tính từ): Gần nghĩa với "lém" khi chỉ sự khôn ngoan, nhanh trí, có thể mang sắc thái không tích cực.

• Lắm lời (tính từ): Chỉ tính hay nói nhiều, nhưng không nhất thiết hàm ý khôn ngoan, lanh lợi như "lém".

Từ đồng nghĩa

• Láu: Nhanh trí, tinh ranh (thường dùng cho trẻ con).
• Khéo nói: Có tài ăn nói.
• Lăng xăng: Hay nói, hay hoạt động (thiên về hành động hơn lời nói).

Thành ngữ liên quan

• Lém như khướu: So sánh với con chim khướu (loài chim hay hót), ý nói nói nhiều và nhanh.
  • Cả bọn cứ cười nói lém như khướu. (Cả đám cứ cười nói nhiều và nhanh như chim khướu hót.)

Học thuật

1. 1 đg. (kng.). (Lửa) cháy không to ngọn nhưng lan ra nhanh. Ngọn lửa đã lém gần hết mái tranh. // Láy: lem lém (ý mức độ nhiều, liên tiếp). Lửa cháy lem lém.
2. 2 t. Nói nhiều, nhanh, và tỏ ra tinh khôn (thường hàm ý chê nhẹ nhàng). Bình thường ít nói, sao hôm nay lại lém thế. Chỉ được cái lém! Lém như cuội (rất lém). // Láy: lem lém (ý mức độ nhiều).