mõm
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Phần miệng nhô dài ra của một số loài động vật, đặc biệt là lợn, chó, bò: Chỉ bộ phận phía trước đầu, bao gồm mũi, miệng và hàm của động vật có vú.
- Miệng của người (dùng với ý khinh miệt, thiếu tôn trọng): Cách gọi thô tục, xúc phạm khi nói về miệng hoặc lời nói của một người.
- Phần đầu cùng, đầu mút của một số vật dụng: Chỉ phần nhọn hoặc phần cuối cùng của một vật thể.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (nghĩa động vật):
- Con lợn dùng mõm để ủi đất tìm thức ăn.
- Mõm chó ướt cho thấy nó khỏe mạnh.
Danh từ (nghĩa khinh miệt với người):
- Việc gì mà anh ta cứ chõ mõm vào chuyện của thiên hạ thế?
- Câm mõm lại! Đừng có nói bậy!
Danh từ (nghĩa vật dụng):
- Đôi giày này đã bị hở mõm rồi.
- Anh thợ vá lại cái mõm bình nước cho tôi.
Các cách sử dụng nâng cao
"chõ mõm vào": xen vào, can thiệp một cách không mời, không phải phép.
- Đó là chuyện nội bộ, đừng có chõ mõm vào.
"câm mõm": im miệng, ngừng nói (câu nói rất thô lỗ, khiếm nhã).
- Nó quát lên: "Câm mõm lại ngay cho tao!".
"hở mõm" (giày, dép): bị rách, bong ra ở phần mũi.
- Giày đi lâu ngày nên hở mõm.
Biến thể và từ gần giống
- Mõm (trong "chín mõm"): (từ cổ, ít dùng) chỉ trạng thái chín đều, chín tới của trái cây, đặc biệt là chuối.
- Mõm (trong "mõm cá"): thường dùng để chỉ phần đầu nhô ra phía trước của một số loài cá.
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa động vật: mũi (của thú), mõm (của heo/lợn).
- Nghĩa khinh miệt (miệng người): mồm (cũng mang sắc thái tương tự, có thể nhẹ hơn một chút).
- Nghĩa đầu mút: đầu, mũi, chóp.
Lưu ý sử dụng
- Từ "mõm" khi dùng để chỉ con người mang sắc thái rất xúc phạm và thô tục. Chỉ nên dùng trong ngữ cảnh rất suồng sã, bực tức hoặc với ý mỉa mai, châm biếm mạnh. Tránh dùng trong văn viết trang trọng hoặc giao tiếp lịch sự.
- Khi dùng với nghĩa chỉ động vật hoặc vật dụng, từ này trung tính hơn.
- dt. 1. Miệng có dáng nhô dài ra của một số loài thú: mõm lợn mõm bò. 2. Miệng của người (hàm ý khinh bỉ): việc gì mà chõ mõm vào chuyện riêng của người ta. 3. Phần đầu cùng, đầu mút của một số vật: vá lại mõm giày.