mật

Thân thiện

Ong hút mật từ những bông hoa.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Chất lỏng sánh, màu nâu đỏ, vị ngọt, được chế biến thủ công từ cây mía: Chỉ sản phẩm từ mía, thường dùng trong nấu ăn hoặc làm đồ ngọt.
   • Chất ngọt do tuyến của một số loài hoa tiết ra: Dịch ngọt thu hút côn trùng, là nguyên liệu để ong tạo mật ong.
   • Mật ong (nói tắt): Sản phẩm do ong làm ra từ mật hoa.
2. Danh từ:
   • Dịch màu xanh vàng, vị đắng do gan tiết ra để tiêu hóa chất béo: Một chất dịch tiêu hóa quan trọng.
   • Túi mật (nói tắt): Cơ quan nhỏ chứa và cô đặc mật.
3. Tính từ:
   • Kín đáo, bí mật, không được để lộ ra ngoài: Chỉ tính chất cần được giấu kín hoặc bảo vệ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa 1):
  • Bà ngoại thắng mật để nấu chè. (Bà ngoại nấu mật để nấu chè.)
  • Ong bay đi hút mật từ những bông hoa. (Ong bay đi hút mật từ những bông hoa.)
  • Nhà họ có nghề nuôi ong lấy mật. (Nhà họ có nghề nuôi ong lấy mật.)
• Danh từ (nghĩa 2):
  • Gan có chức năng tiết ra mật. (Gan có chức năng tiết ra mật.)
  • Theo kinh nghiệm dân gian, mật gấu là một vị thuốc. (Theo kinh nghiệm dân gian, mật gấu là một vị thuốc.)
• Tính từ:
  • Đây là một kế hoạch mật, anh không được tiết lộ. (Đây là một kế hoạch mật, anh không được tiết lộ.)
  • Công an đã thu giữ nhiều tài liệu mật. (Công an đã thu giữ nhiều tài liệu mật.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "mật ít ruồi nhiều": Thành ngữ chỉ tình trạng lợi ích ít mà người tranh giành thì đông.
• "mật ngọt chết ruồi": Thành ngữ cảnh báo những thứ ngọt ngào, quyến rũ bề ngoài có thể dẫn đến tai họa.
• "đường mật": Cụm từ thường dùng để ví von cho những lời nói ngọt ngào, tán tỉnh.

Biến thể và từ liên quan

• Mật ong (dt): Sản phẩm chính từ ong, là mật hoa đã được ong chế biến và cô đặc.
• Mật mía (dt): Mật được nấu trực tiếp từ nước mía.
• Mật độ (dt): Từ chuyên môn chỉ mức độ dày đặc, tập trung của một yếu tố nào đó trong một đơn vị diện tích/thể tích (ví dụ: mật độ dân số). .
• Bí mật (tt, dt): Cùng nghĩa với "mật" khi là tính từ, chỉ điều phải giấu kín.

Từ đồng nghĩa

• Đối với nghĩa tính từ: Bí mật, kín, kín đáo, tối mật.
• Đối với nghĩa "mật ong": (Không có từ đồng nghĩa phổ biến, thường dùng chính xác là "mật ong").

Các cụm từ liên quan

• Khám mật: (Y học) Thủ thuật thăm dò, kiểm tra đường mật.
• Sỏi mật: (Y học) Bệnh lý có sỏi hình thành trong túi mật hoặc đường mật.
• Viêm túi mật: (Y học) Tình trạng túi mật bị viêm nhiễm.

Thành ngữ liên quan

• Ngọt như mật: Ví von lời nói ngọt ngào, dễ nghe.
• Mật ong chấm muối: Ý chỉ sự kết hợp khác biệt, đôi khi là mâu thuẫn.
• Ruồi bu trên mật: Chỉ sự thu hút của những thứ ngọt ngào, hấp dẫn bề ngoài.

Học thuật

1. 1 dt. 1. Loại nước sánh, màu nâu đỏ, vị ngọt, làm từ cây mía, theo phương pháp thủ công: thắng mật nấu kẹo lạc đường mật. 2. Chất có vị ngọt do các tuyến ở đáy một số loài hoa tiết ra: ong hút mật. 3. Mật ong, nói tắt: nuôi ong lấy mật.
2. 2 dt. 1. Nước màu xanh vàng, có vị đắng do gan tiết ra để tiêu hoá các chất mỡ: gan tiết mật. 2. Túi mật, nói tắt: mua cái mật gấu.
3. 3 tt. Kín, cần phải giữ kín, không để lộ ra: tin mật tài liệu mật.