Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Cơ quan thị giác của người và động vật: Bộ phận dùng để nhìn, thường được coi là biểu tượng cho cái nhìn, sự quan sát và cảm xúc của con người.
   • Bộ phận có hình dạng giống con mắt: Chỗ lồi lên hoặc lõm vào, thường là nơi mọc chồi, trên thân hoặc củ của một số loài thực vật.
   • Lỗ hổng đều đặn: Các lỗ nhỏ, đan xen tạo thành cấu trúc của đồ vật như lưới, võng, rổ.
   • (Khẩu ngữ): Cách nói tắt của "mắt xích".

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (cơ quan thị giác):
  • Cô ấy có đôi mắt rất đẹp.
  • Khói bếp làm cay mắt.
• Danh từ (bộ phận thực vật):
  • Khi trồng khoai tây, phải chọn củ có nhiều mắt.
  • Mắt tre là nơi mọc ra các cành con.
• Danh từ (lỗ hổng):
  • Chiếc lưới này có mắt quá to, cá nhỏ sẽ lọt hết.
  • Anh ấy đan rổ với mắt rất đều tay.
• Danh từ (mắt xích):
  • Sợi xích xe đạp bị đứt mất một mắt.

Các cách sử dụng nâng cao

• "bằng mắt thường": nhìn trực tiếp mà không cần sự hỗ trợ của thiết bị như kính lúp hay kính hiển vi.
  • Ta có thể nhìn thấy ngôi sao đó bằng mắt thường vào ban đêm.
• "để mắt tới": quan tâm, chú ý hoặc trông nom, giám sát.
  • Giáo viên luôn để mắt tới những học sinh mới.
• "mắt nhắm mắt mở": trạng thái nửa tỉnh nửa mê, ngủ không sâu hoặc cố tình làm ngơ.
  • Vì quá mệt, anh ấy nằm mắt nhắm mắt mở trên giường.

Biến thể và từ liên quan

• Mắt xích (danh từ): Một đốt, một khâu trong sợi xích; dùng để ví von một khâu, một phần trong một chuỗi sự việc liên quan.
  • Anh ta là một mắt xích quan trọng trong đường dây này.
• Mắt kính (danh từ): Tròng kính.
  • Chiếc mắt kính này bị trầy rồi.
• Mắt cá (danh từ): Khớp xương lồi lên ở cổ chân hoặc cổ tay.
  • Cô ấy bị trật mắt cá chân.

Từ đồng nghĩa

• Nhãn (danh từ, từ Hán Việt): Mắt. Thường dùng trong văn chương, y học hoặc các từ ghép Hán Việt.
  • Nhãn khoa là chuyên khoa về mắt.
• Con ngươi (danh từ): Chỉ phần tròng đen của mắt.
  • Con ngươi của cậu bé mở to vì ngạc nhiên.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Mắt là cửa sổ tâm hồn: Thành ngữ ví đôi mắt phản ánh suy nghĩ, tình cảm bên trong của con người.
  • Nhìn vào đôi mắt cô ấy, tôi biết cô ấy đang rất buồn - đúng là mắt là cửa sổ tâm hồn.
• Mắt to hơn bụng: Chỉ việc tham lam, muốn nhiều hơn khả năng có thể xử lý hoặc tiêu thụ.
  • Đừng gắp nhiều thức ăn thế, đằng nào cũng mắt to hơn bụng thôi.
• Nhắm mắt làm ngơ: Cố tình không nhìn thấy, không quan tâm đến một sự việc nào đó.
  • Không thể nhắm mắt làm ngơ trước những hành vi sai trái.

1. 1 d. 1 Cơ quan để nhìn của người hay động vật; thường được coi là biểu tượng của cái nhìn của con người. Nhìn tận mắt. Nháy mắt*. Trông đẹp mắt. Vui mắt*. 2 Chỗ lồi lõm giống hình con mắt, mang chồi, ở thân một số cây. Mắt tre. Mắt khoai tây. 3 Bộ phận giống hình những con mắt ở ngoài vỏ một số quả phức, ứng với một quả đơn. Mắt dứa. Mắt na. 4 Lỗ hở đều đặn ở các đồ đan. Mắt võng. Mắt lưới. Rổ đan thưa mắt. 5 Mắt xích (nói tắt). Đột bỏ một mắt của dây xích.
2. 2 (ph.). x. mắc2.