Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có lý tính, có khả năng suy luận: Chỉ khả năng suy nghĩ và đưa ra phán đoán dựa trên lý trí, đặc biệt dùng để mô tả bản chất con người.
   • Biết theo lẽ phải, biết điều: Chỉ thái độ hoặc hành vi hợp lý, chín chắn, biết lắng nghe và tuân theo các nguyên tắc chung.
   • Vừa phải, phải chăng: Dùng để mô tả một mức độ, số lượng hoặc giá cả được coi là hợp lý, không thái quá.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • L'homme est un être raisonnable. (Con người là một sinh vật có lý tính.)
  • Il a fait un choix raisonnable après réflexion. (Anh ấy đã đưa ra một lựa chọn hợp lý sau khi suy nghĩ.)
  • Soyez raisonnable, ne criez pas comme ça. (Hãy biết điều một chút, đừng la hét như vậy.)
  • C'est un prix raisonnable pour cette qualité. (Đó là một mức giá phải chăng cho chất lượng như vậy.)
  • Il a bu une quantité raisonnable de vin. (Anh ấy đã uống một lượng rượu vừa phải.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "dans des limites raisonnables": trong giới hạn hợp lý/chấp nhận được.

  • Vous pouvez modifier le design dans des limites raisonnables. (Bạn có thể sửa đổi thiết kế trong những giới hạn hợp lý.)

• "être raisonnable avec quelqu'un": tỏ ra hợp lý/biết điều với ai đó.

  • Le professeur était raisonnable avec les étudiants en difficulté. (Giáo viên đã rất hợp lý với những sinh viên gặp khó khăn.)

Biến thể và từ liên quan

• Raison (danh từ): lý do, lẽ phải.
• Raisonnablement (trạng từ): một cách hợp lý, phải chăng.
  • Il agit toujours raisonnablement. (Anh ấy luôn hành động một cách hợp lý.)
• Raisonnement (danh từ): sự lý luận, lập luận.

Từ đồng nghĩa

• Sensé(e): có óc phán đoán, sáng suốt.
• Judicieux/-euse: sáng suốt, khôn ngoan (trong phán đoán).
• Modéré(e): điều độ, vừa phải (về mức độ).
• Juste: công bằng, đúng đắn (về giá cả, đánh giá).

Từ trái nghĩa

• Déraisonnable: vô lý, quá đáng.
• Excessif/-ve: thái quá, quá mức.
• Absurde: phi lý, ngớ ngẩn.
• Irrationnel(le): phi lý trí.

Thành ngữ liên quan

• "Avoir des exigences raisonnables": có những yêu cầu hợp lý.

  • Les clients ont des exigences raisonnables concernant la livraison. (Khách hàng có những yêu cầu hợp lý về việc giao hàng.)

• "En bon père de famille raisonnable": (hành xử) như một người chủ gia đình hợp lý và cẩn trọng (thường dùng trong văn bản pháp lý).

  • Il a géré le bien en bon père de famille raisonnable. (Ông ấy đã quản lý tài sản một cách hợp lý và cẩn trọng.)

tính từ

1. có lý tính
   • L'homme, animal raisonnable
     con người, một động vật có lý tính
2. biết theo lẽ phải; biết điều, phải lẽ
   • Un enfant raisonnable
     đứa trẻ biết theo lẽ phải
   • Soyez raisonnable
     anh nên biết điều
3. vừa phải, phải chăng
   • Prix raisonnable
     giá phải chăng