Định nghĩa

1. Động từ:

   • Lột, bóc, tách lớp vỏ cứng hoặc phần thịt bám ra khỏi một vật: Hành động làm cho phần vỏ ngoài cứng hoặc phần thịt bám chặt tách ra.
   • Bong ra, tróc ra (thường nói về vảy, da khô): Tự nhiên tách ra hoặc bong ra thành từng mảng.

2. Phó từ (dùng trong khẩu ngữ):

   • Một cách khôn ngoan, láu lỉnh, không để bị thiệt: Miêu tả cách hành xắc tinh ranh, biết tính toán để không bị hớ, không bị thua thiệt.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Bà ngoại ngồi róc mía cho các cháu. (Bà ngoại ngồi lột vỏ cây mía cho các cháu.)
  • Con mèo róc hết thịt ở khúc xương cá. (Con mèo gặm hết thịt bám ở khúc xương cá.)
  • Sau một tuần, vảy ở nốt đậu mùa đã róc hết. (Sau một tuần, vảy ở nốt đậu mùa đã bong ra hết.)

• Phó từ:

  • Thằng bé chơi cờ róc lắm, khó mà thắng được nó. (Thằng bé chơi cờ khôn ngoan/ láu lỉnh lắm, khó mà thắng được nó.)
  • Lão ta buôn bán róc lắm, chẳng bao giờ chịu lỗ. (Ông ta buôn bán khôn ngoan/ tính toán lắm, chẳng bao giờ chịu lỗ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Róc" dùng để miêu tả trạng thái cạn kiệt, khô ráo một cách triệt để (thường dùng trong phương ngữ hoặc văn nói).
  • Giếng làng đã róc nước sau đợt hạn hán. (Giếng làng đã cạn trơ đáy sau đợt hạn hán.)

Biến thể và từ gần giống

• Róc rách (từ tượng thanh): Âm thanh nhỏ, đều đều và vui tai như tiếng nước chảy.
  • Tiếng suối chảy róc rách trong khu rừng.
• Bóc (động từ): Có nghĩa tương tự "róc" khi chỉ hành động lột lớp bên ngoài ra (bóc vỏ, bóc da).
• Lột (động từ): Có nghĩa tương tự "róc" nhưng thường dùng với quy mô lớn hơn hoặc mạnh hơn (lột vỏ cây, lột da).

Từ đồng nghĩa

• (Động từ): Bóc, lột, tách, gọt vỏ, tróc.
• (Phó từ - nghĩa khôn ngoan): Khôn, tinh, láu, ranh mãnh.

Thành ngữ liên quan

• Chơi róc: Chơi một cách khôn ngoan, biết tính toán để luôn có lợi, không bao giờ chịu thiệt.
  • Trong cuộc đàm phán, anh ta chơi róc từ đầu đến cuối.

1. I. đg. 1. Vạt hết vỏ cứng đi : Róc mía. 2. Nói mụn bong vẩy : Vẩy đậu đã róc. II. ph. Khôn ngoan và láu lỉnh, không hớ nước gì : Chơi róc.