Định nghĩa

1. Động từ:
   • Bớt đi một phần khỏi tổng số: Hành động lấy đi một số lượng, một phần từ một tổng thể.
   • Để riêng ra, không kể, không tính đến trong đó: Loại trừ một đối tượng, một trường hợp ra khỏi một nhóm, một phạm vi chung.
   • Làm cho mất đi, không còn tồn tại để gây hại được nữa: Hành động tiêu diệt, loại bỏ một cái gì đó có hại.
   • (Khẩu ngữ; kết hợp hạn chế) Lấy cái khác thay cho: Dùng một thứ này để thay thế, bù đắp cho một thứ khác.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (Bớt đi):
  • Mười trừ bảy còn ba.
  • Công ty sẽ trừ tiền tạm ứng vào lương cuối tháng.
• Động từ (Loại trừ):
  • Tất cả học sinh đều phải tham gia, trừ những em có giấy xin phép.
  • Cửa hàng mở cửa cả tuần, trừ thứ hai.
• Động từ (Tiêu diệt):
  • Người nông dân phun thuốc trừ sâu cho lúa.
  • Phải trừ khử tận gốc mầm mống tội phạm.
• Động từ (Thay thế - khẩu ngữ):
  • Nhà hết gạo, phải ăn mì trừ cơm mấy hôm.
  • Hắn đem chiếc xe máy ra trừ nợ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "trừ phi" / "trừ khi": Dùng như một liên từ, biểu thị điều kiện ngoại lệ, có nghĩa là "nếu không phải như thế thì", "chỉ khi nào... thì mới không".
  • Tôi sẽ đi, trừ phi trời mưa to. (Tôi sẽ đi, nếu trời không mưa to.)
  • Anh ấy không bao giờ từ chối giúp đỡ, trừ khi anh ấy thực sự bận.
• "trừ ra": Nhấn mạnh sự loại trừ, thường đứng cuối câu hoặc mệnh đề.
  • Mọi việc đã ổn cả trừ ra khoản chi phí phát sinh.
• "trừ bị" (từ cũ): Dự bị, dự phòng.
  • Lực lượng trừ bị sẵn sàng chiến đấu khi cần.

Biến thể và từ liên quan

• Trừu tượng (tính từ): Mang tính chất khái quát, không cụ thể, không dễ hình dung.
  • Triết học là một môn khoa học trừu tượng.
• Loại trừ (động từ): Không tính đến, không chấp nhận.
  • Không thể loại trừ khả năng anh ta sẽ đến muộn.
• Khử trừ (động từ): Làm sạch, tiêu diệt vi khuẩn (thường dùng trong y tế).
  • Các dụng cụ y tế phải được khử trừ cẩn thận.

Từ đồng nghĩa & gần nghĩa

• Bớt, giảm (đối với nghĩa "bớt đi").
  • Họ giảm 10% giá trị đơn hàng.
• Trừ khử, tiêu diệt, bài trừ (đối với nghĩa "làm cho mất đi").
  • Chúng ta cần bài trừ các tệ nạn xã hội.
• Ngoại trừ, trừ ra, không kể (đối với nghĩa "loại trừ").
  • Ngoại trừ anh ấy, ai cũng đồng ý.

Các cụm từ (ngữ cố định) liên quan

• Ăn trừ (khẩu ngữ): Ăn trước rồi sẽ trả tiền sau hoặc khấu trừ vào lương, vào tiền công.
  • Nhân viên có thể ăn trừ tại căng-tin của công ty.
• Trừ hao: Tính thêm một phần để bù vào hao hụt có thể xảy ra.
  • Khi mua vật liệu, nên trừ hao khoảng 5%.
• Trừ nợ: Dùng tài sản hoặc công sức để thanh toán một phần hoặc toàn bộ món nợ.
  • Anh ta làm công không lương để trừ nợ cho chủ cửa hàng.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Trừ tà trị bệnh: (Thành ngữ) Chữa bệnh bằng cách trừ bỏ cái xấu, cái ác (theo quan niệm dân gian). Thường dùng với nghĩa rộng là giải quyết tận gốc vấn đề.
  • Phương pháp của ông ấy nhằm trừ tà trị bệnh, giải quyết nguyên nhân sâu xa.
• Trừ hậu hoạ: Ngăn ngừa, tiêu trừ mối họa về sau.
  • Hành động kiên quyết đó là để trừ hậu hoạ cho cả cộng đồng.

1. đg. 1 Bớt đi một phần khỏi tổng số. 5 trừ 3 còn 2. Cho tạm ứng rồi trừ dần vào lương. 2 Để riêng ra, không kể, không tính đến trong đó. Tất cả phải có mặt, trừ người ốm. Cửa hàng mở cửa cả chủ nhật, chỉ trừ ngày lễ. 3 Làm cho mất đi, không còn tồn tại để gây hại được nữa. Thuốc trừ sâu*. Trừ hậu hoạ. 4 (kng.; kết hợp hạn chế). (Lấy cái khác nào đó) thay cho. Ăn khoai trừ cơm. Lấy đồ đạc trừ nợ.