xoay

Thân thiện

Một em bé xoay chiếc chong chóng trong công viên.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Quay tròn, chuyển động theo vòng tròn: Chỉ hành động quay quanh một trục hoặc một điểm cố định.
   • Làm cho chuyển động một chút theo chiều vòng quay: Hành động xoay nhẹ, điều chỉnh vị trí bằng cách quay.
   • Đổi hướng hoặc làm cho đổi hướng: Thay đổi phương hướng của bản thân hoặc một vật.
   • (Khẩu ngữ) Chuyển hướng hoạt động sau thất bại: Chuyển sang cách làm khác, thường với hàm ý không hay.
   • (Khẩu ngữ) Tìm mọi cách để có được (cái gì đó): Cố gắng, vận dụng mọi phương cách để đạt được mục đích, thường là tiền bạc, vật dụng.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Trái Đất xoay quanh Mặt Trời. (Hành động quay tròn của thiên thể.)
  • Anh ấy xoay chiếc ốc vít cho chặt hơn. (Hành động điều chỉnh bằng cách quay nhẹ.)
  • Cô ấy xoay người lại để nhìn rõ hơn. (Hành động đổi hướng cơ thể.)
  • Thuyết phục không được, hắn xoay sang dọa nạt. (Chuyển hướng hành động, thường mang ý chê.)
  • Anh ta đang cố xoay một khoản tiền để trả nợ. (Tìm mọi cách để có được tiền.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Xoay chuyển" (động từ): Làm thay đổi hẳn tình thế, cục diện.
  • Một quyết định đúng lúc có thể xoay chuyển tình thế.
• "Xoay xở" (động từ): Lo liệu, tìm cách giải quyết (khó khăn, thường về tài chính).
  • Trong lúc khó khăn, anh ấy luôn biết cách xoay xở.
• "Xoay như chong chóng": Xoay rất nhanh và liên tục.
  • Cậu bé xoay như chong chóng khi đang chơi trò chơi.

Biến thể và từ gần giống

• Xoay tròn (động từ): Nhấn mạnh hành động quay thành vòng tròn.
  • Chiếc lá khô xoay tròn trong gió.
• Xoay chiều (động từ): Thay đổi hướng gió, hoặc nghĩa bóng là thay đổi xu thế.
  • Gió mùa đông bắc đã xoay chiều.
• Xoay vần (động từ): (Thường dùng trong văn chương) Chỉ sự luân chuyển, biến đổi của thời gian, vận mệnh.
  • Tạo hóa xoay vần, đời người thay đổi.

Từ đồng nghĩa

• Quay: Chuyển động tròn quanh một trục (gần nghĩa với nghĩa 1, 2).
• Xoay trở: Vận dụng, thay đổi linh hoạt để thích ứng (gần nghĩa với nghĩa 4, 5).
• Vặn: Làm cho chuyển động quanh trục với lực (thường cho vật nhỏ như nắp chai, ốc vít).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Xoay ra: (Khẩu ngữ) Chuyển sang, hóa ra (thường chỉ kết quả không mong muốn).
  • Cãi nhau mãi, xoay ra đánh lộn.
• Xoay quanh: (Nghĩa đen) Quay xung quanh một điểm; (Nghĩa bóng) Tập trung vào một vấn đề chính.
  • Cuộc thảo luận xoay quanh vấn đề môi trường.

Thành ngữ liên quan

• Xoay đầu, xoay óc: Suy nghĩ, tính toán rất nhiều để tìm cách giải quyết.
  • Vì chuyện này, tôi đã xoay đầu, xoay óc cả tuần nay.
• Tiền trao cháo múc / Không xoay, không tiền: (Thành ngữ, tục ngữ) Nhấn mạnh việc phải có tiền hoặc phải vận động (xoay xở) thì mới đạt được kết quả.

Học thuật

1. đg. 1 (id.). Quay tròn. 2 Làm cho chuyển động chút ít theo chiều của vòng quay. Xoay mạnh cái ốc. 3 Đổi hướng hoặc làm cho đổi hướng. Ngồi xoay người lại cho đỡ mỏi. Xoay cái bàn ngang ra. Gió đã xoay chiều. Xoay ngược tình thế (b.). 4 (kng.). Chuyển hướng hoạt động sau khi đã thất bại, để mong đạt được kết quả (thường hàm ý chê). Doạ dẫm không được, xoay ra dụ dỗ. Xoay đủ mọi nghề. 5 (kng.). Tìm cách này cách khác để cho có được. Xoay tiền. Xoay vé đi xem đá bóng.