bể

Thân thiện

Một người thợ đang xây một bể nước bằng gạch.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Biển: Từ cũ, đồng nghĩa với "biển", chỉ vùng nước mặn rộng lớn.
   • Vật chứa lớn: Vật thể có dung tích lớn, thường được xây hoặc lắp đặt để chứa chất lỏng (như nước, xăng).

2. Động từ (phương ngữ):

   • Vỡ, bể ra: Chỉ hành động hoặc trạng thái một vật thể rắn (thường bằng thủy tinh, gốm) bị tác động mạnh dẫn đến nứt, vỡ thành nhiều mảnh.
   • Hỏng, đổ vỡ (kế hoạch, việc làm): Chỉ sự thất bại, không thành công, hoặc bị phá hỏng một kế hoạch, công việc nào đó.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • "Rủ nhau xuống bể mò cua" (Câu ca dao: Rủ nhau xuống biển mò cua).
  • Nhà máy vừa xây một bể chứa nước ngầm rất lớn.
  • Xe chở xăng đang đổ nhiên liệu vào bể.

• Động từ:

  • Đứa bé làm rơi chiếc cốc, nó bể tan tành.
  • Kế hoạch kinh doanh của họ có nguy cơ bể nếu không có vốn đầu tư mới.
  • "Bát bể đánh con sao đành" (Tục ngữ: Bát đã vỡ thì đánh con cũng chẳng ích gì).

Các cách sử dụng nâng cao

• "bể sâu sóng cả": Thành ngữ chỉ hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm chồng chất (như biển sâu thì sóng lớn).
• "bể Sở sông Ngô": Thành ngữ chỉ khắp mọi nơi, mọi miền đất nước (lấy từ địa danh Sở, Ngô).
• "lượng bể": Từ cũ, chỉ lòng khoan dung, độ lượng rộng lớn như biển cả.

Biến thể và từ liên quan

• Bể bơi (danh từ): Công trình xây dựng chứa nước dùng để bơi lội.
• Bể cá (danh từ): Bể chứa nước để nuôi cá cảnh.
• Bể phốt (danh từ): Hầm chứa chất thải, nước thải sinh hoạt.
• Bể chứa (danh từ): Từ chung chỉ các loại bể có chức năng chứa đựng.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (nghĩa biển): Biển, hải dương, đại dương.
• Danh từ (nghĩa vật chứa): Bồn, thùng lớn, téc, bình chứa.
• Động từ (nghĩa vỡ): Vỡ, bị vỡ, vỡ tan.
• Động từ (nghĩa hỏng): Hỏng, thất bại, đổ vỡ, tan vỡ.

Các cụm từ liên quan

• Đánh bể: Làm cho vỡ ra bằng hành động đánh, đập.
  • Nó giận quá đánh bể cái ly.
• Làm bể: Làm cho hỏng, làm thất bại một kế hoạch.
  • Một sai sót nhỏ có thể làm bể cả hợp đồng.

Thành ngữ liên quan

• "Bể dâu" (hay "dâu bể"): Từ chữ "thương hải tang điền" (biển xanh hóa nương dâu), chỉ sự đổi thay lớn lao, vật đổi sao dời của thế sự, cuộc đời.
• "Bể học": Chỉ kiến thức mênh mông, việc học vấn vô bờ bến.
  • Thân này còn nặng bể học, dẫu chưa thành danh cũng ráng theo.

Học thuật

1. 1 dt., cũ Biển: bể bạc rừng vàng Rủ nhau xuống bể mò cua, Đem về nấu quả mơ chua trên rừng (cd.).
2. 2 dt. Vật xây dựng có thể tích lớn để chứa chất lỏng: xây bể nước bể xăng.
3. 3 đgt., đphg 1. Vỡ: bể chén Gương bể tan đập bể Bát bể đánh con sao đành (tng.) 2. Hư hỏng, đổ vỡ: làm ăn kiểu này chắc bể.