Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Đá vụn thành hạt nhỏ dưới 2 milimet, có thành phần chủ yếu là thạch anh và các khoáng vật khác: Chất liệu rời, tơi, thường có màu vàng, trắng hoặc nâu, được tìm thấy ở bãi biển, sa mạc hoặc lòng sông.
   • Hình hạt rất nhỏ và đều trên mặt hàng dệt do sợi săn co lại tạo thành: Kết cấu bề mặt của vải, lụa có cảm giác như có những hạt li ti.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa 1):
  • Trẻ con thích chơi xây lâu đài trên cát ở bãi biển.
  • Sa mạc Sahara được bao phủ bởi những đồi cát mênh mông.
• Danh từ (nghĩa 2):
  • Tấm lụa này có cát rất mịn và đẹp.
  • Loại vải này nổi cát, nhìn sang trọng hơn.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đãi cát tìm vàng": Chỉ việc làm một công việc vất vả, tỉ mỉ để tìm kiếm thứ gì đó quý giá ẩn trong rất nhiều thứ tầm thường.
  • Công việc nghiên cứu khoa học đôi khi giống như đãi cát tìm vàng.
• "Dã tràng xe cát": Thành ngữ chỉ việc làm vô ích, tốn công sức nhưng không thu được kết quả, như con dã tràng suốt ngày hì hục xe cát.
  • Nếu không có kế hoạch đúng đắn, mọi nỗ lực của anh ta cũng chỉ là dã tràng xe cát.

Biến thể và từ liên quan

• Cát bồi (danh từ): Cát được phù sa bồi đắp lên.
  • Vùng cửa sông thường có nhiều cát bồi.
• Cát mịn (danh từ): Cát có hạt rất nhỏ và đều.
  • Bãi biển này có cát mịn trắng tinh.
• Cát lún (danh từ): Vùng cát ẩm ướt, xốp có thể hút chìm người hoặc vật.
  • Du khách được cảnh báo tránh xa vùng cát lún nguy hiểm.
• Có cát (tính từ): Tính chất của đất hoặc vật liệu có chứa nhiều cát.
  • Đất có cát thường thoát nước nhanh.

Từ đồng nghĩa

• Sạn (danh từ): Hạt đá nhỏ, thô và sắc hơn cát.
• Hạt (danh từ): Dùng để chỉ đơn vị nhỏ, có thể dùng so sánh với nghĩa thứ hai của "cát" (ví dụ: vải nổi hạt).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Cát bụi": Thường dùng trong văn chương để chỉ kiếp người nhỏ bé, phù du.
  • Kiếp người cát bụi, mong manh.
• "Chân ướt chân ráo" (xuống đò, lên cát): Chỉ sự vội vã, chưa kịp ổn định đã phải tiếp tục công việc khác. (Cụm này thường đi kèm với hình ảnh "cát" để chỉ bến bãi).

1. d. 1 Đá vụn thành hạt nhỏ dưới 2 millimet, có thành phần chủ yếu là thạch anh và các khoáng vật khác. Bãi cát. Đãi cát lấy vàng. Dã tràng xe cát. 2 Hình hạt rất nhỏ và đều trên mặt hàng dệt do sợi săn co lại tạo thành. Thứ nhiễu nhỏ cát.