nở

Thân thiện

Hoa hồng nở rộ trong vườn vào buổi sáng.

Định nghĩa

1. Động từ:

   • Nở hoa, bung ra: Chỉ sự xòe mở tự nhiên của cánh hoa hoặc một vật tương tự.
   • Nở ra từ trứng: Chỉ quá trình động vật con phá vỏ trứng để chui ra ngoài sau khi được ấp đủ ngày.
   • (Khẩu ngữ) Sinh đẻ: Dùng để nói về việc sinh con.
   • Tăng thể tích, phồng ra: Chỉ sự giãn nở về kích thước, thể tích mà khối lượng không thay đổi, thường do tác động của nhiệt độ hoặc quá trình chế biến.

2. Tính từ:

   • Nở nang: (Nói tắt) Chỉ sự phát triển đầy đặn, cân đối và đẹp đẽ của một bộ phận trên cơ thể.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Mùa xuân, trăm hoa đều nở. (Chỉ hoa xòe cánh.)
  • Đàn gà con mới nở chạy lon ton theo mẹ. (Chỉ gà con chui ra từ trứng.)
  • Chị dâu tôi vừa nở một bé trai kháu khỉnh. (Chỉ việc sinh con.)
  • Bánh bao hấp lên phải nở xốp mới ngon. (Chỉ bánh phồng to ra khi hấp.)
  • Kim loại sẽ nở ra khi gặp nhiệt độ cao. (Chỉ sự giãn nở vì nhiệt.)

• Tính từ:

  • Cô ấy có dáng người nở nang, cân đối. (Chỉ vóc dáng đầy đặn, phát triển tốt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nở mày nở mặt": Cảm thấy vinh dự, tự hào, thể diện được rạng rỡ.
  • Con trai đỗ thủ khoa, ông bà nở mày nở mặt với làng xóm.
• "nở ruột nở gan" / "nở từng khúc ruột": Cảm thấy vui sướng, hả hê, khoan khoái đến tận tâm can.
  • Nghe tin thắng trận, bà con nở ruột nở gan.
• "nở một nụ cười": Bật lên một nụ cười (cách nói văn chương, hình tượng).
  • Trên môi cô nở một nụ cười dịu dàng.

Biến thể và từ gần giống

• Nở nang (tính từ): Đầy đặn, phát triển tốt (thường nói về vóc dáng).
• Nở bung (động từ): Nở bung ra hoàn toàn (như bắp rang).
• Nở rộ (động từ): Nở ra cùng lúc với số lượng nhiều, tạo thành đợt, thành trào lưu.
  • Các cửa hàng cà phê nở rộ khắp phố.

Từ đồng nghĩa

• Bung ra, xòe ra, hé nở (với nghĩa nở hoa).
• Nở trứng, ấp nở (với nghĩa nở từ trứng).
• Sinh, đẻ (với nghĩa sinh con).
• Phồng lên, giãn nở (với nghĩa tăng thể tích).

Từ trái nghĩa

• Tàn, héo (với nghĩa nở hoa).
• Co lại, teo lại (với nghĩa giãn nở).

Học thuật

1. I đg. 1 Xoè mở một cách tự nhiên. Hoa nở. Nở một nụ cười (b.). 2 (Động vật con được ấp đủ ngày trong trứng) phá vỏ trứng thoát ra ngoài. Gà con mới nở. Sâu nở. 3 (ph.). Đẻ, sinh. Chị ấy nở cháu gái đầu lòng. 4 Tăng thể tích mà không tăng khối lượng. Ngô bung nở.
2. II t. (id.). nang (nói tắt). Ngực nở.