sòi

Học thuật

Thân thiện

Người thợ nhuộm dùng lá sòi để nhuộm vải thành màu thâm.

Định nghĩa

Danh từ:
- Loài cây thân gỗ: Một loại cây thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae), có tên khoa học thường là Sapium sebiferum hoặc các loài tương tự. Cây có thể cho nhựa, hạt chứa dầu và lá thường được dùng trong nhuộm vải.
Tính từ:
- Thành thạo, lão luyện, dạn dày: Dùng để chỉ người có nhiều kinh nghiệm, đã trải qua nhiều việc và trở nên rất giỏi, rất thuần thục trong một lĩnh vực nào đó.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Người dân quê thường hái lá sòi để nhuộm vải thâm. (Người dân quê thường hái lá cây sòi để nhuộm vải màu đen.)
- Cây sòi có thể được trồng để lấy bóng mát và lấy hạt. (Cây sòi có thể được trồng để lấy bóng mát và lấy hạt.)
Tính từ:
- Ông ấy là một thợ mộc sòi, tay nghề rất cao. (Ông ấy là một thợ mộc lão luyện, tay nghề rất cao.)
- Phải là người sòi nghề mới giải quyết được sự cố phức tạp này. (Phải là người thành thạo nghề mới giải quyết được sự cố phức tạp này.)

Các cách sử dụng nâng cao

"kẻ sòi đời": người từng trải, có nhiều kinh nghiệm sống, đôi khi mang sắc thái tiêu cực (khôn ranh, già đời).
- Gặp phải kẻ sòi đời như hắn thì đừng hòng qua mặt. (Gặp phải kẻ già đời, từng trải như hắn thì đừng hòng qua mặt.)
"sòi tay": thành thạo trong công việc bằng tay chân hoặc thủ công.
- Bác thợ rèn đã sòi tay sau mấy chục năm trong nghề. (Bác thợ rèn đã rất thành thạo tay nghề sau mấy chục năm trong nghề.)

Biến thể và từ gần giống

Cây sở (danh từ): Một tên gọi khác cho cây sòi, cũng dùng để chỉ loài cây này.
Lão luyện (tính từ): Từ đồng nghĩa với nghĩa tính từ của "sòi", chỉ sự thành thạo, dày dạn kinh nghiệm.
Thầu dầu (danh từ): Loài cây cùng họ, thường được biết đến nhiều hơn.

Từ đồng nghĩa

Các cụm từ liên quan

Nhuộm sòi: hành động dùng lá cây sòi để nhuộm vải.
- Nghề nhuộm sòi ngày nay rất hiếm gặp. (Nghề dùng lá sòi để nhuộm vải ngày nay rất hiếm gặp.)
Dầu sòi: loại dầu được ép từ hạt cây sòi, có thể dùng trong công nghiệp.
- Dầu sòi có một số ứng dụng trong sản xuất. (Dầu từ hạt cây sòi có một số ứng dụng trong sản xuất.)

Thành ngữ liên quan

"Sống lâu lên lão làng": Thành ngữ có ý nghĩa tương đồng với nghĩa tính từ của "sòi", chỉ càng sống lâu, càng có nhiều kinh nghiệm thì càng trở nên giỏi giang, đáng kính trọng trong làng nghề hoặc cộng đồng.
- Quả đúng là sống lâu lên lão làng, cụ đã sòi trong nghề thuốc nam. (Quả đúng là càng sống lâu càng giỏi, cụ đã rất thành thạo trong nghề thuốc nam.)

Từ gần giống