toi

Thân thiện

Một con gà bị bệnh toi nằm trong chuồng.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • (Gia súc, gia cầm) chết hàng loạt vì dịch bệnh: Dùng để chỉ việc động vật nuôi chết nhiều một lúc do bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh.
   • (Thông tục) Chết (hàm ý coi khinh, không tiếc): Cách nói thông tục, thường dùng với sắc thái coi thường, xem nhẹ cái chết của ai đó.
   • (Thông tục) Mất đi một cách vô ích, uổng phí: Chỉ việc công sức, tiền bạc hoặc thứ gì đó bị mất đi mà không thu được kết quả gì.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa 1 - chết vì dịch bệnh):

  • Cả đàn gà bị toi vì dịch cúm.
  • Người chăn nuôi lo lắng khi lợn có dấu hiệu bị toi.

• Động từ (nghĩa 2 - chết, hàm ý coi khinh):

  • Tên cướp đó toi mạng trong cuộc đấu súng với cảnh sát.
  • Nó lái xe ẩu như vậy, sớm muộn gì cũng toi.

• Động từ (nghĩa 3 - mất đi uổng phí):

  • Cả tháng công toi vì dự án bị hủy bỏ.
  • Đầu tư không khôn ngoan, toi tiền là chuyện thường.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Công toi": Chỉ công sức, nỗ lực bỏ ra bị mất trắng, không đạt được kết quả.

  • Anh ấy làm việc cật lực nhưng cuối cùng công toi vì sai hướng đi.

• "Toi đời": Cách nói nhấn mạnh về cái chết (thường dùng với sắc thái mạnh).

  • Nếu mày không nghe lời, toi đời với bọn chúng bây giờ.

• "Mất toi": Mất đi hoàn toàn, không lấy lại được (thường dùng cho vật chất).

  • Chiếc ví của tôi mất toi ở quán cafe.

Biến thể và từ gần giống

• Toi tệ (tính từ): Ở trong tình trạng rất tồi tệ, thê thảm (thường nói về sức khỏe hoặc tình hình).

  • Sau trận ốm, sức khỏe ông ấy toi tệ hẳn.

• Toi mạng (động từ): Chết (cách nói thô tục, mạnh mẽ).

  • Kẻ phản bội ấy đáng bị toi mạng.

Từ đồng nghĩa

• Chết dịch (động từ): Chết vì bệnh dịch (đối với gia súc, gia cầm).
• Bỏ mạng (động từ): Chết (cách nói thông tục).
• Mất trắng (động từ): Mất sạch, không còn gì (về tiền bạc, công sức).

Các cụm từ liên quan

• Toi công mất của: Thành ngữ chỉ việc vừa mất công sức, vừa mất tiền bạc.

  • Dự án thất bại khiến công ty toi công mất của.

• Toi đời toi số: Cụm từ nhấn mạnh việc chết chóc, mất mát thảm khốc.

  • Chiến tranh khiến bao người toi đời toi số.

Thành ngữ liên quan

• Tiền mất tật mang: Thành ngữ có nghĩa tương tự "toi tiền", chỉ việc mất tiền mà vẫn mang họa vào thân.
  • Mua thuốc lậu chữa bệnh, dễ tiền mất tật mang lắm.

Học thuật

1. đg. 1 (Gia súc, gia cầm) chết nhiều một lúc vì bệnh dịch lan nhanh. Bệnh toi gà. Thịt lợn toi. 2 (thgt.). Chết (hàm ý coi khinh). Lại toi một thằng nữa. 3 (thgt.). Mất một cách uổng phí. Công toi*. Toi tiền. Mất toi*.