Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Đất phong của vua ban cho chư hầu, công thần thời xưa: "ấp" chỉ một phần đất đai được nhà vua ban tặng cho các bề tôi có công.
   • Khu dân cư nhỏ, thường ở vùng mới khai phá: "ấp" còn dùng để chỉ một cụm dân cư, một làng xóm nhỏ, đặc biệt là ở miền Nam Việt Nam.

2. Động từ:

   • (Chim, gia cầm) nằm lên trứng để giữ ấm cho trứng nở: "ấp" chỉ hành động của chim mẹ dùng thân nhiệt để ủ cho trứng nở thành con.
   • Dùng máy móc hoặc phương tiện để tạo điều kiện cho trứng nở: "ấp" cũng chỉ việc sử dụng kỹ thuật (như máy ấp) để thay thế cho chim mẹ.
   • Áp sát, ôm ấp, che chở: "ấp" mang nghĩa áp sát một cách trìu mến, thân thiết vào một vật hoặc người khác.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Vị quan được vua ban thưởng một ấp rộng lớn.
  • Gia đình tôi sống ở một ấp nhỏ ven sông.

• Động từ:

  • Con gà mái đang ấp một ổ trứng.
  • Trang trại này dùng máy để ấp trứng gà hàng loạt.
  • Đứa trẻ ấp mặt vào vai mẹ mà khóc.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ấp ủ": giữ kín, nuôi dưỡng (ý định, tình cảm) trong lòng.

  • Anh ấy đã ấp ủ giấc mơ trở thành phi công từ nhỏ.

• "ôm ấp": giữ chặt trong lòng, thể hiện sự nâng niu, trân trọng (thường dùng với tình cảm, kỷ niệm).

  • Bà luôn ôm ấp những ký ức đẹp về tuổi thơ.

Biến thể và từ gần giống

• Ấp trứng (động từ): hành động ủ cho trứng nở.
• Ấp iu (tính từ): dịu dàng, âu yếm, che chở.
  • Tình mẫu tử thật ấp iu.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ: thái ấp, phong địa, làng, xóm, thôn.
• Động từ (nghĩa ủ trứng): ủ, nằm ổ.
• Động từ (nghĩa ôm ấp): ôm, siết chặt, nép vào.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Ấp vào lòng: ôm chặt vào người, thể hiện sự yêu thương, bảo vệ.

  • Người mẹ ấp đứa con nhỏ vào lòng.

• Ấp mặt vào: áp sát mặt vào một bề mặt nào đó.

  • Cậu bé xấu hổ ấp mặt vào hai bàn tay.

Thành ngữ liên quan

• "Núi ấp ôm mây, mây ấp núi": hình ảnh thơ mộng diễn tả sự quấn quýt, gắn bó khăng khít giữa núi và mây, thường dùng để ví von cho sự gắn bó keo sơn.

1. 1 dt. 1. Đất vua ban cho chư hầu, công thần ngày trước. 2. Làng xóm nhỏ được lập lên ở nơi mới khai khẩn.
2. 2 đgt. 1. (Loài chim) nằm phủ lên trứng trong một thời gian nhất định để trứng có đủ nhiệt độ nở thành con: Ngan ấp trứng Gà ấp. 2. Làm cho trứng có đủ điều kiện và nhiệt độ để nở thành con: máy ấp trứng. 3. áp sát vào trên toàn bề mặt: Bé ấp đầu vào lòng mẹ.