Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Chủ, người cai quản, làm chủ: Chỉ người có quyền sở hữu hoặc quyền lực cao nhất trong một phạm vi nào đó.
   • Người đứng đầu có quyền lực tối cao trong một lãnh thổ hoặc chính quyền (thường trong lịch sử): Chỉ người nắm quyền cai trị thực tế, đôi khi song hành với vua.
   • Đấng tối cao, Thượng đế (trong các tôn giáo như Công giáo): Chỉ đấng sáng tạo và cai quản vũ trụ.

2. Tính từ:

   • Tài giỏi, xuất sắc, đặc biệt giỏi về một lĩnh vực nào đó: Dùng để nhấn mạnh mức độ tài năng vượt trội.

3. Phó từ:

   • Rất, hết sức, cực kỳ: Dùng để nhấn mạnh mức độ cao của một tính chất, thường mang sắc thái khẩu ngữ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Vắng chúa nhà, gà bới bếp. (Khi vắng chủ nhà, gà sẽ bới tung bếp.)
  • Thời Lê Trung hưng, vua Lê là biểu tượng, còn chúa Trịnh nắm quyền thực tế.
  • Người tín hữu thành tâm cầu nguyện với Chúa.

• Tính từ:

  • Cậu ấy chơi cờ vua chúa lắm, ít ai thắng nổi. (Cậu ấy chơi cờ vua rất giỏi.)

• Phó từ:

  • Đứa bé đó chúa lười, chẳng chịu học hành gì. (Đứa bé đó rất lười.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ông hoàng bà chúa": Cụm từ chỉ những người đứng đầu, có địa vị tối cao hoặc xuất sắc nhất trong một lĩnh vực nào đó.

  • Anh ấy được mệnh danh là ông hoàng của làng nhạc pop.

• "Chúa tể": Chỉ người hoặc thế lực có quyền lực tối thượng, thống trị.

  • Sư tử được gọi là chúa tể sơn lâm.

Biến thể và từ liên quan

• Chúa công (danh từ): Cách gọi tôn kính người đứng đầu, chủ nhân.
• Chúa thượng (danh từ): Cách gọi tôn kính nhà vua hoặc người có quyền lực tối cao.
• Công chúa (danh từ): Con gái của vua, chúa.
• Thiên Chúa (danh từ): Đấng tối cao trong đạo Công giáo.
• Chúa nhật (danh từ): Ngày của Chúa, tức ngày Chủ nhật.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (nghĩa chủ): Chủ, chủ nhân.
• Danh từ (nghĩa người cai trị): Lãnh chúa, quân chủ, vua.
• Danh từ (nghĩa đấng tối cao): Thượng đế, Đấng Sáng Tạo.
• Tính từ/Phó từ: Cực kỳ, vô cùng, tuyệt, nhất.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Vắng chúa nhà, gà bới bếp: Khi không có người chủ/người lãnh đạo, mọi thứ sẽ trở nên hỗn loạn, vô kỷ luật.
• Chó chui gầm chạn, mèo leo lên bàn: (Thường đi kèm với câu trên) Nhấn mạnh sự hỗn loạn khi không có chủ quản.

1. I. dt. 1. Chủ: Vắng chúa nhà, gà bới bếp (tng.) chúa sơn lâm ông chúa. 2. Người có quyền lực cao nhất trong một miền hay trong một nước có vua: vua Lê chúa Trịnh chúa công chúa tể chúa thượng công chúa ông hoàng bà chúa. 3. Đấng tối cao: kính chúa yêu nước chúa nhật thiên chúa. II. tt. Tài giỏi: Hắn đánh bóng bàn chúa lắm. III. pht. Rất, hết sức: ông ta chúa ghét thói nịnh bợ.