xây

Thân thiện

Một người thợ đang xây một bức tường bằng gạch đỏ.

Định nghĩa

1. Động từ:

   • Xây dựng: Hành động lắp ráp các vật liệu như gạch, đá, bê tông bằng vữa để tạo nên một công trình kiến trúc như nhà cửa, tường, hoặc đập.
   • Thiết lập, tạo dựng (nghĩa bóng): Dùng để chỉ việc hình thành hoặc phát triển một thứ trừu tượng, như một tổ chức, một cuộc sống, hoặc một mối quan hệ.

2. Động từ (phương ngữ):

   • Quay, xoay hướng: Hành động quay người hoặc một vật về một hướng cụ thể.

Ví dụ Sử dụng

• Động từ (xây dựng):
  • Họ đang xây một ngôi trường mới. (They are building a new school.)
  • Bức tường này được xây bằng gạch đỏ. (This wall is built with red bricks.)
• Động từ (thiết lập, nghĩa bóng):
  • Chúng ta cùng nhau xây dựng một tương lai tốt đẹp. (Let's build a better future together.)
• Động từ (quay hướng):
  • Anh ấy ngồi xây lưng lại phía cửa. (He sat with his back turned towards the door.)
  • Căn nhà xây mặt về hướng biển. (The house faces the sea.)

Sử dụng Nâng cao

• "Xây dựng": Thường được dùng với nghĩa mở rộng hơn "xây", nhấn mạnh quá trình kiến tạo có hệ thống.

  • Xây dựng đất nước (to build the nation)
  • Xây dựng kế hoạch (to formulate a plan)

• "Xây xát": Một từ ghép có nghĩa khác, chỉ vết trầy nhỏ hoặc tổn thương nhẹ trên bề mặt.

  • Chiếc xe bị xây xát nhẹ sau va chạm. (The car was slightly scratched after the collision.)

Biến thể và Từ Liên quan

• Thợ xây (danh từ): construction worker, bricklayer.

  • Những thợ xây đang làm việc trên giàn giáo. (The construction workers are working on the scaffold.)

• Xây cất (động từ): to construct (buildings), synonymous with "xây dựng" in the architectural sense.

  • Khu vực này đang xây cất nhiều công trình mới. (This area is constructing many new projects.)

• Xây đắp (động từ): to build up gradually, often used for abstract concepts like dreams or foundations.

  • Xây đắp niềm tin (to build up trust)

Từ Đồng nghĩa

• Build: to construct.
• Construct: to build.
• Erect: to build upright.
• Establish: to set up (for abstract concepts).

Thành ngữ Liên quan

• Xây thành đắp lũy: Nghĩa đen là xây thành trì và đắp lũy; nghĩa bóng chỉ việc củng cố phòng thủ hoặc chuẩn bị kỹ lưỡng.

  • Công ty đang xây thành đắp lũy để đối phó với khủng hoảng kinh tế. (The company is fortifying its defenses to deal with the economic crisis.)

• Xây lầu trên cát: Xây lâu đài trên cát; chỉ việc xây dựng kế hoạch hoặc hy vọng trên nền tảng không vững chắc, dễ sụp đổ.

  • Những kế hoạch không thực tế ấy chẳng khác nào xây lầu trên cát. (Those unrealistic plans are like building castles in the sand.)

Học thuật

verb

1. to build