xương

Thân thiện

Con chó đang gặm một khúc xương lớn.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Phần khung cứng nằm trong cơ thể người và động vật: "xương" là bộ phận cứng, tạo thành bộ khung nâng đỡ cơ thể, bảo vệ các cơ quan nội tạng và là nơi sản xuất tế bào máu.
   • Phần cứng làm khung, làm nòng cốt của một số vật: "xương" còn dùng để chỉ phần khung cứng, phần lõi chính của một số đồ vật.

2. Tính từ:

   • Gầy guộc, lộ rõ xương: Miêu tả trạng thái cơ thể gầy đến mức có thể nhìn thấy hoặc cảm nhận rõ hình dáng của xương bên dưới da.
   • Hóc búa, khó khăn, khó giải quyết hoặc kiếm chác lợi lộc: Dùng để chỉ một vấn đề, công việc rất phức tạp, đòi hỏi nhiều công sức và thường ít mang lại lợi ích.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Sau tai nạn, anh ấy bị gãy một cái xương ở chân.
  • Chiếc quạt nan đã rách hết, chỉ còn trơ lại cái xương quạt.

• Tính từ:

  • Ông cụ ốm yếu, khuôn mặt trông rất xương.
  • Dự án này xương lắm, đòi hỏi nhiều vốn nhưng lợi nhuận lại thấp.

Các cách sử dụng nâng cao

• "gầy giơ xương" / "gầy trơ xương": rất gầy, gầy đến mức chỉ còn da bọc xương.

  • Sau trận ốm dài, cô ấy gầy giơ xương.

• "xương máu": (nghĩa bóng) chỉ công sức, tâm huyết, thứ quý giá nhất đã đổ vào.

  • Căn nhà này là xương máu của cha mẹ tôi.

• "cốt xương" / "xương cốt": (nghĩa bóng) chỉ phần cốt lõi, bản chất quan trọng nhất.

  • Tinh thần đoàn kết là cốt xương của dân tộc.

Biến thể và từ liên quan

• Xương xẩu (tính từ): gầy và xấu (thường dùng cho khuôn mặt).

  • Anh ta có khuôn mặt xương xẩu.

• Xương xáo (tính từ): gầy và có vẻ khắc khổ.

• Cốt (danh từ): từ Hán Việt đồng nghĩa với xương, thường dùng trong các từ ghép hoặc văn chương.
  • cốt cách, cốt truyện, cốt lõi.

Từ đồng nghĩa & gần nghĩa

• Danh từ:
  • Cốt: (từ Hán Việt) xương.
  • Khung: phần nâng đỡ, chỉ phần khung cứng của đồ vật.
• Tính từ (nghĩa gầy):
  • Gầy guộc: rất gầy.
  • Khô đét: gầy khô.
• Tính từ (nghĩa khó khăn):
  • Hóc búa: khó giải quyết.
  • Khoai: (thông tục) khó, phức tạp.

Các cụm từ thông dụng

• Chết xương: chết cứng, chết khô (nghĩa bóng: rất khó chịu, bực mình).
  • Ngồi chờ cả tiếng đồng hồ chết xương.
• Xương sườn: chỉ các xương bao quanh lồng ngực.
• Xương sống: chỉ cột sống, cũng dùng với nghĩa bóng là trụ cột, phần chính yếu.
  • Công nghệ là xương sống của nền kinh tế hiện đại.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Máu thịt xương da: chỉ mối quan hệ ruột thịt, thân thiết máu mủ.
  • Họ là anh em máu thịt xương da với nhau.
• Nói xương nói thịt: nói chuyện thẳng thắn, có phần nặng lời, chạm đến những điều cốt lõi (có thể gây mếch lòng).
• Xương đồng da sắt: ví sức khỏe dẻo dai, cứng cỏi.

Học thuật

1. I. dt. 1. Phần khung cứng nằm trong da thịt của cơ thể; bộ xương: gầy giơ xương bị gãy xương. 2. Phần cứng làm khung, làm nòng cốt của một số vật: Quạt rách giơ xương xương lá. II. tt. 1. Gầy guộc, dường như chỉ nhìn thấy xương: mặt xương. 2. Hóc búa, khó giải quyết, khó kiếm chác lợi lộc: Bài toán này xương lắm Việc này xương quá, không ai chịu nhận làm.