côn

Thân thiện

Một võ sinh đang múa côn trong sân tập.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Gậy để đánh võ, múa võ: Một thanh gỗ hoặc vật liệu cứng, dài, dùng làm vũ khí hoặc dụng cụ trong các bài quyền, bài múa võ thuật.
   • Khối nón cụt: Hình khối trong hình học, có dạng như một hình nón bị cắt ngang phần đỉnh.
   • Bộ phận máy móc có hình nón cụt: Chi tiết kỹ thuật trong các loại máy (như xe cộ, máy tiện) có hình dạng tương tự khối nón cụt.
   • Một loại cá biển lớn: Theo truyền thuyết, loài cá này có thể hóa thành chim bằng (một sinh vật thần thoại).
   • Súng lục tự động cỡ lớn: Loại súng ngắn tự động, thường có kích thước và uy lực lớn.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa gậy võ):

  • Võ sinh luyện tập với côn rất điêu luyện.
  • Màn biểu diễn múa côn thu hút nhiều khán giả.

• Danh từ (nghĩa hình khối):

  • Học sinh được học cách tính thể tích của một côn trong môn hình học.
  • Chiếc nón lá có hình dạng gần giống một côn.

• Danh từ (nghĩa bộ phận máy):

  • Thợ máy đang thay thế côn xe bị mòn.
  • Công việc tiện côn đòi hỏi độ chính xác cao.

• Danh từ (nghĩa cá biển):

  • Truyền thuyết kể rằng cá côn có thể vùng vẫy hóa rồng.
  • Hình ảnh "côn bằng" (cá hóa chim) thường xuất hiện trong văn chương cổ.

• Danh từ (nghĩa súng):

  • Tên cướp bị khống chế khi đang giấu côn trong người.
  • Súng côn có uy lực sát thương rất lớn.

Các cách sử dụng nâng cao

• "côn đồ": kẻ hung hãn, thích dùng vũ lực, gậy gộc để hành hung người khác.

  • Bọn côn đồ đó thường xuyên gây rối trật tự công cộng.

• "côn quyền": chỉ chung về các kỹ thuật, bài bản sử dụng côn trong võ thuật.

  • Lão võ sư nổi tiếng với môn côn quyền gia truyền.

Biến thể và từ liên quan

• Côn nhị khúc (danh từ): Một loại vũ khí võ thuật gồm hai đoạn gỗ ngắn nối với nhau bằng một đoạn dây hoặc xích.

  • Anh ấy tập luyện côn nhị khúc mỗi sáng.

• Côn lôxô (danh từ, từ mượn "colt"): Tên gọi khác của súng côn, chỉ chung súng lục tự động cỡ lớn.

• Hình côn (danh từ): Chỉ chung các vật thể, hình khối có dạng nón.

Từ đồng nghĩa

• Với nghĩa "gậy võ": đoản côn, trường côn, gậy.
• Với nghĩa "hình khối": hình nón cụt.
• Với nghĩa "súng": súng lục, súng ngắn.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Cá côn hóa bằng": Thành ngữ ví von về sự thay đổi lớn lao, vươn lên mạnh mẽ, từ chỗ thấp kém trở nên phi thường (xuất phát từ truyền thuyết).
  • Công ty nhỏ bé ấy giờ đã "cá côn hóa bằng", trở thành tập đoàn hàng đầu.

Học thuật

1. 1 dt. Gậy để đánh võ, múa võ: đánh kiếm múa côn.
2. 2 (F. cône) dt. 1. Khối nón cụt. 2. Bộ phận có hình như khối nón cụt: côn xe tiện côn.
3. 3 dt. Một loại cá to ở biển theo truyền thuyết có thể hoá thành chim bằng: Côn vùng phỉ sức rồng bay phải thời (Phan Trần).
4. 4 (F. colt) dt. Súng lục tự động có cỡ nòng 11,4mm: súng côn.